Moong Dal
Vigna radiataYeşil mung fasulyesinin kabuğu soyulup ikiye bölünmüş hâli; Hint mutfağının temel dal çeşitlerinden biri. Sarımsı-altın rengi, hızlı pişmesi ve hafif tatlı tadıyla tanınır.
Moong Dal Nedir?
Moong dal, yeşil mung fasulyesinin (Vigna radiata) kabuğu soyulup ikiye bölünmüş hâlidir. Hint mutfağında “dal” genel olarak kabuğu alınmış, bölünmüş bakliyatları tanımlar; moong dal bunların en yaygın ve hızlı pişenlerindendir.
Kabuksuz olduğundan sarımsı-altın bir rengi vardır ve pişince kolayca ezilecek kadar yumuşar. Sindirimi görece kolay kabul edildiğinden hafif çorba ve lapa tariflerinde sıkça tercih edilir.
Moong Dalın Besin Değerleri
Haşlanmış 100 gram moong dal yaklaşık 105 kcal enerji, 7 g bitkisel protein ve 4,5 g lif içerir. Demir ve folat kaynağıdır; kabuk soyulduğu için lif oranı bütün mung fasulyesine göre biraz daha düşüktür. Değerler yaklaşıktır.
Moong Dal Nasıl Tüketilmeli?
Moong dal, bitkisel protein ve lif içeriğiyle dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir; hafif ve kolay sindirilir kabul edildiğinden hasta/nekahat dönemi lapalarında geleneksel olarak tercih edilir.
Bu bilgiler geneldir; moong dal bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Moong Dal Nasıl Seçilir?
İyi bir moong dalda taneler sarımsı-altın renkte, bütün ve kırık oranı düşük olmalıdır; solgun ya da kokusu bozulmuş paketler tercih edilmemelidir.
- Taneler sarımsı-altın renkte ve homojen olmalı
- Kırık tane ve toz oranı düşük olmalı
- Küf kokusu ya da nem izi taşımamalı
Moong Dal Nasıl Saklanır?
Kuru moong dal, kapalı bir kavanozda serin ve karanlık bir dolapta 1 yıla kadar saklanabilir. Haşlanmışı buzdolabında hava geçirmez kapta 3–4 gün taze kalır.
Mutfakta Moong Dal Kullanımı
Moong dal en çok Hint mutfağının dal çorbalarında, khichdi (pirinç-mercimek lapası) tarifinde ve baharatlarla kavrulmuş garnitürlerde kullanılır; filizlendirilip taze filiz olarak da tüketilir.
Moong Dal ile Mung Fasulyesi Aynı mı?
Aynı bitkiden gelir; mung fasulyesi bütün ve kabuklu hâldeyken, moong dal kabuğu soyulup ikiye bölünmüş hâlidir. Moong dal daha hızlı pişer ve daha hafif sindirilir kabul edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Moong dal ıslatılmalı mı?
Kabuksuz olduğundan ıslatmadan da hızlı pişer; yine de kısa süreli (30 dakikaya kadar) ıslatma pişme süresini biraz daha kısaltabilir.
Khichdi nedir?
Pirinç ve moong dalın birlikte haşlanıp baharatlarla tatlandırılmasıyla yapılan, Hindistan’ın geleneksel bir lapa yemeğidir; genelde hafif ve doyurucu kabul edilir.
Moong dal ile sarı mercimek aynı mı?
Hayır, farklı bitkilerdir; sarı mercimek Lens culinaris türünden, moong dal ise mung fasulyesinden gelir. Görünüş ve pişirme süreleri benzese de tat ve doku hafifçe farklıdır.