Salsify (Teke Sakalı)
Tragopogon porrifoliusİnce-uzun bir kök sebze; haşlandığında hafif istiridye/enginar anımsatan bir tadı olduğu söylenir. Soyulup limonlu suda bekletilir, ardından haşlanıp sote edilir.
Salsify (Teke Sakalı) Nedir?
Salsify, Türkçede teke sakalı olarak da bilinen, ince ve uzun bir kök sebzedir. Havuç kalınlığında, açık kahverengi kabuklu ve içi beyazımsıdır; bir çiçekli bitkinin (yemlik grubu) kökü olarak yetiştirilir. Siyah kabuklu bir akrabası da (kara salsify / skorsonera) yaygındır.
Haşlandığında yumuşayan eti hafif tatlımsıdır ve birçok kaynakta “istiridye” ya da enginar tadını anımsattığı söylenir. Bu yüzden İngilizcede bazen “oyster plant” (istiridye bitkisi) diye anılır. Kışlık, geleneksel bir kök sebzedir.
Salsify’ın Besin Değerleri
Salsify, bir kök sebze olarak lif (özellikle inülin) bakımından zengindir; 100 gramda yaklaşık 82 kcal enerji verir ve potasyum ile bir miktar C vitamini içerir. Değerler yaklaşıktır.
Salsify Nasıl Tüketilmeli?
Salsify, lifli ve orta kalorili bir kök sebze olarak dengeli beslenmenin bir parçası olabilir; haşlanıp sote edilerek, çorbada ya da fırında tüketilir. İnülin bakımından zengin olduğundan, hassas kişilerde ölçülü tüketmek gaz oluşumunu azaltabilir.
Bu bilgiler geneldir; salsify bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Salsify Nasıl Seçilir?
İyi salsify; kökleri sıkı-diri, düz ve fazla dallanmamış, kabuğu sağlam olandır. Yumuşamış, buruşmuş ya da filizlenmiş kökler tazeliğini yitirmiştir. İnce-orta kalınlıktakiler soyması ve pişirmesi daha kolaydır.
- Kökleri sıkı-diri ve düz olmalı
- Kabuğu sağlam olmalı
- Buruşmamış ve filizsiz olmalı
Salsify Nasıl Saklanır?
Salsify, yıkanmadan, kağıda sarılı olarak buzdolabının sebzelik bölümünde birkaç gün saklanır. Soyulduktan sonra kararmaması için hemen limonlu (ya da sirkeli) suya konur ve kısa sürede pişirilir.
Mutfakta Salsify Kullanımı
Salsify en çok haşlanıp tereyağı-sarımsakla sote edilerek, kremalı çorbalarda, fırınlanmış garnitür ve püre olarak kullanılır. Soyulup limonlu suda bekletildikten sonra haşlanır; hafif tatlımsı-istiridyemsi tadı sade tariflerde öne çıkar.
Salsify Soyulunca Neden Kararır?
Kesilen yüzeyi havayla temas edince oksitlenip kararır ve elde yapışkan bir sıvı bırakır. Bunu önlemek için soyulan kökler hemen limonlu ya da sirkeli suya atılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Salsify’ın tadı gerçekten istiridyeye benzer mi?
Birçok kişi haşlanmış salsify’da hafif istiridye ya da enginarı anımsatan bir tat bulur; bu yüzden “istiridye bitkisi” diye anılır. Tat kişiye göre değişebilir ve genel olarak hafif-tatlımsıdır.
Salsify ile kara salsify (skorsonera) farkı nedir?
İkisi de benzer kök sebzelerdir; salsify açık kabuklu, skorsonera ise siyah kabukludur. Mutfakta benzer biçimde soyulup haşlanarak kullanılırlar.
Salsify çiğ yenir mi?
Genellikle pişirilerek tüketilir; çiğ hâli serttir. İnce rendelenip limonlanarak salataya az miktarda eklenebilse de yaygın kullanımı haşlama/sotedir.
Salsify yerine ne kullanılır?
Yaban havucu (parsnip), kök kereviz ya da enginar dibi benzer biçimde kullanılabilir; ancak salsify’ın ince yapısı ve kendine özgü tadı benzersizdir.
İlgili içerik: enginar.