Soya Sosu

Soya Sosu Nedir?

Soya sosu, soya fasulyesi ve çoğunlukla kavrulmuş buğdayın, tuz ve özel maya-mikroorganizmalarla uzun süre fermente edilmesiyle yapılan koyu renkli, akışkan bir sostur. Doğu ve Güneydoğu Asya mutfaklarının en temel çeşnilerinden biridir.

Fermentasyon sonucu tuzlu, derin ve “umami” denen tok bir tat kazanır. Açık (ince, tuzlu) ve koyu (yoğun, hafif tatlımsı) gibi türleri vardır; buğday içeren klasik çeşitleri gluten taşırken, tamari gibi bazı türleri glutensiz olabilir.

Soya Sosunun Besin Değerleri

Soya sosu 100 mililitrede yaklaşık 53 kcal ile düşük kalorili, ancak sodyum bakımından çok yüksek bir çeşnidir; bir miktar protein de içerir. Tuz alımını kısıtlaması gerekenlerin dikkatli olması gerekir; az sodyumlu çeşitleri de bulunur.

Soya Sosu Nasıl Kullanılmalı?

Soya sosu çok tuzlu olduğundan az miktarda kullanılır ve genellikle yemeğe ayrıca tuz eklenmeden önce tadılır. Soya alerjisi olanların ve gluten hassasiyeti bulunanların içerik-etiketine (buğday) dikkat etmesi önemlidir.

Bu bilgiler geneldir; soya sosu bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Soya Sosu Nasıl Seçilir?

İyi soya sosu; doğal fermente (mayalanmış) olarak üretilmiş, içeriği sade ve berrak-koyu renkli olandır. Amacına göre açık/koyu, az sodyumlu ya da glutensiz (tamari) çeşit seçilir; içerik etiketten kontrol edilir.

• Doğal fermente olanı tercih edilmeli
• Amaca göre açık/koyu seçilmeli
• Sodyum ve gluten etikette kontrol edilmeli

Soya Sosu Nasıl Saklanır?

Açılmamış soya sosu serin, karanlık yerde uzun süre dayanır; açıldıktan sonra aromasını daha iyi korumak için buzdolabında, ağzı kapalı saklanır. Yüksek tuzu doğal bir koruyucu görevi görse de zamanla tadı ve rengi değişebilir.

Mutfakta Soya Sosu Kullanımı

Soya sosu en çok soteler (wok), marinasyon, noodle-pilav, çorba, dip sosları ve et-tavuk yemeklerinde kullanılır. Hem tuz hem umami kaynağı olduğundan yemeğe ayrı tuz eklenmeden önce ölçülü katılır.

Açık Soya Sosu ile Koyu Soya Sosu Farkı Nedir?

Açık soya sosu daha ince, tuzlu ve renk vermeden tat katar; koyu soya sosu daha yoğun, hafif tatlımsı ve renklidir. Yemeğe hem tat hem renk katmak istendiğinde ikisi birlikte de kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Soya sosu gluten içerir mi?

Klasik soya sosu genellikle buğday içerdiğinden gluten taşır; ancak tamari gibi glutensiz çeşitleri vardır. Gluten hassasiyeti olanlar etiketi kontrol etmelidir.

Soya sosu neden çok tuzlu?

Fermentasyonda bol tuz kullanıldığından soya sosunun sodyumu doğal olarak yüksektir; tuz hem tadın hem de doğal korunmanın parçasıdır. Az sodyumlu çeşitleri tercih edilebilir.

Soya sosu bozulur mu?

Yüksek tuzu sayesinde geç bozulur; yine de açıldıktan sonra zamanla aroması ve rengi değişir. Buzdolabında, ağzı kapalı saklamak kalitesini korur.