Urad Dal

Urad Dal Nedir?

Urad dal (Vigna mungo), Hint mutfağının temel baklagillerinden biridir; Türkçede “siyah maş” olarak da anılır. “Dal” sözcüğü Hint mutfağında hem bölünmüş baklagili hem de ondan yapılan yemeği anlatır.

Kabuğu siyah, içi krem renklidir; bütün (kabuklu), kabuğu soyulmuş beyaz ve ikiye bölünmüş hâlde bulunur. Piştiğinde kremsi, hafif yapışkan bir doku kazanır; bu doku onu hem dal yemekleri hem de fermente hamurlar için değerli kılar.

Urad Dalın Besin Değerleri

100 gram kuru urad dal yaklaşık 341 kcal enerji, 25,2 g protein, 1,6 g yağ ve 18,3 g lif içerir; folat, demir ve potasyum bakımından zengindir. Bitkisel protein ve lif açısından güçlü bir baklagildir.

Urad Dalın Faydaları Nelerdir?

Yüksek bitkisel protein, lif ve mineral içeriğiyle urad dal, dengeli ve bitki ağırlıklı beslenmenin değerli bir parçası olarak değerlendirilebilir.

Bu bilgiler geneldir; urad dal bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Urad Dal Nasıl Seçilir?

İyi urad dal; taneleri kuru, dolgun, tek biçimli ve böceklenmemiş olandır. Bölünmüş (dal) türünde kırıklar düzgün, renk temiz olmalı; tozlu, nemli ve böcekli ürünler tercih edilmez.

• Taneler kuru ve dolgun olmalı
• Renk temiz, böceklenme olmamalı
• Nemli ve tozlu ürün alınmamalı

Urad Dal Nasıl Saklanır?

Kuru urad dal ağzı kapalı bir kavanozda, serin ve kuru bir yerde uzun süre saklanır. Nem ve sıcak böceklenmeye yol açtığından bunlardan uzak tutulur; uzun saklamada kapalı kavanoz tercih edilir.

Mutfakta Urad Dal Kullanımı

Urad dal en çok kremsi dal yemeklerinde (örneğin dal makhani), idli ve dosa gibi fermente pirinç-baklagil hamurlarında ve baharatlı garnitürlerde (tadka) kullanılır. Kabuksuz beyaz türü hamurlarda, kabuklu siyah türü ise koyu dal yemeklerinde tercih edilir.

İdli-Dosa Hamurunda Urad Dal Ne İşe Yarar?

Urad dal, pirinçle birlikte ıslatılıp çekilerek fermente edilir; kremsi yapısı ve doğal özellikleri hamurun kabarmasına ve idli-dosanın yumuşak dokusuna katkı sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Urad dal ile mung dal aynı mı?

Hayır; ikisi de akraba baklagillerdir ama farklıdır. Urad dal (siyah maş) daha kremsi ve yapışkan pişer, mung (yeşil maş) ise daha hafif ve çabuk dağılır.

Urad dal ıslatılır mı?

Bütün (kabuklu) urad dal birkaç saat ıslatılarak pişirilir; idli-dosa için ise ıslatıldıktan sonra çekilip fermente edilir. Bölünmüş türü daha çabuk pişer.

Urad dal neden kremsi olur?

Pişerken açığa çıkan nişasta ve yapısı, yemeğe doğal bir kremsilik ve hafif yapışkanlık verir; bu yüzden dal makhani gibi tabaklarda çok sevilir.