Yumurta Akı
Yumurtanın sarısını çevreleyen, şeffaf ve pişince beyazlaşan kısmı. Neredeyse yağsız, protein açısından zengindir; çırpılınca köpürür, beze ve hafif tariflerde kullanılır.
Yumurta Akı Nedir?
Yumurta akı, yumurtanın sarısını çevreleyen, çiğ hâlde şeffaf ve jölemsi, pişince beyazlaşan kısmıdır. Büyük ölçüde su ve proteinden oluşur; yağ ve kolesterol içermez.
Çırpıldığında hava tutarak hacimce büyür ve köpük-kar oluşturur; bu özelliği onu beze, sufle ve hafif keklerde önemli bir malzeme yapar. Sarısından ayrılarak da sıkça kullanılır.
Yumurta Akının Besin Değerleri
Yumurta akı, 100 gramda yaklaşık 52 kcal ile düşük kalorili, neredeyse yağsız ve protein bakımından zengin (yaklaşık 11 g) bir gıdadır; kolesterol içermez. Bu yüzden yağ ve kolesterolü sınırlamak isteyenler için tercih edilebilir.
Yumurta Akı Nasıl Tüketilmeli?
Yumurta akı yağsız-proteinli yapısıyla dengeli beslenmenin bir parçası olabilir; ancak her yumurta ürünü gibi çiğ tüketiminde salmonella riski bulunur, bu nedenle iyice pişirilerek tüketilmelidir. Pastörize ak ürünleri de bulunur.
Bu bilgiler geneldir; yumurta akı bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Yumurta Akı Nasıl Ayrılır ve Seçilir?
Taze yumurtanın akı diri, jölemsi ve berraktır; sarısından temiz ayrılması için taze yumurta kullanmak önemlidir. Sulanmış, kokusu bozulmuş ya da içine sarı karışmış ak, özellikle çırpmada iyi köpürmeyebilir.
- Taze yumurtanın akı diri ve berrak olmalı
- İçine sarı ya da yağ karışmamalı
- Çırpma kabı temiz ve yağsız olmalı
Yumurta Akı Nasıl Saklanır?
Ayrılmış yumurta akı buzdolabında, ağzı kapalı bir kapta birkaç gün saklanabilir; ayrıca dondurularak daha uzun süre tutulabilir. Kullanmadan önce iyice çözülmesi ve tazeliğinin kontrolü önerilir.
Mutfakta Yumurta Akı Kullanımı
Yumurta akı en çok beze (merengue), sufle, hafif kek, bazı hamur ve köpüklü tatlılarda; ayrıca omlet-menemende hafif seçenek olarak kullanılır. Köpürme özelliği için temiz-yağsız kapta ve genellikle bir tutam tuz/limonla çırpılır.
Yumurta Akı Neden Köpürür?
İçindeki proteinler çırpma sırasında hava kabarcıklarını yakalayıp sabitler; bu, akın kabarıp kar-köpük hâline gelmesini sağlar. Yağ ve sarı bu köpürmeyi bozabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yumurta akı çiğ tüketilir mi?
Çiğ tüketimde salmonella riski bulunduğundan önerilmez; iyice pişirilmesi ya da pastörize ürün kullanılması güvenlidir.
Yumurta akı neden köpürmedi?
Kabın ya da akın içinde yağ/sarı bulunması köpürmeyi engeller; temiz-yağsız kap ve içine sarı karışmamış ak ile daha iyi köpük elde edilir.
Yumurta akı dondurulur mu?
Evet; ayrılmış ak dondurularak saklanabilir ve çözüldükten sonra kullanılabilir. Bu, artan aklar için pratik bir yöntemdir.