Yumurta Sarısı

Yumurta Sarısı Nedir?

Yumurta sarısı, yumurtanın merkezinde bulunan, sarı-turuncu renkli, yağ ve besin bakımından zengin kısımdır. Yumurtanın enerjisinin ve pek çok besin bileşeninin büyük bölümü buradadır; akına göre çok daha yağlı ve kaloridir.

Kremsi ve zengin yapısıyla soslara kıvam ve dolgunluk verir; ayrıca içindeki doğal emülgatörler sayesinde yağ ve suyu birbirine bağlar. Bu özelliği onu mayonez, hollandaise sosu ve pek çok kremada vazgeçilmez kılar.

Yumurta Sarısının Besin Değerleri

Yumurta sarısı 100 gramda yaklaşık 322 kcal ile yüksek kalorili; yağ (~27 g), protein ve çeşitli vitamin-minerallerce zengin bir gıdadır. Kolesterol içeriği yüksektir; bu nedenle kolesterolüne dikkat edenlerin ölçülü tüketmesi önerilir.

Yumurta Sarısı Nasıl Tüketilmeli?

Yumurta sarısı besleyici ama yağ ve kolesterol bakımından zengin olduğundan dengeli beslenmede ölçülü tüketilir; her yumurta ürünü gibi çiğ tüketiminde salmonella riski bulunur, iyice pişirilmesi ya da pastörize ürün kullanılması güvenlidir.

Bu bilgiler geneldir; yumurta sarısı bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Yumurta Sarısı Nasıl Ayrılır ve Seçilir?

Taze yumurtanın sarısı diri, tombul ve kolay dağılmayan yapıdadır; bu, sarıyı temiz ayırmayı kolaylaştırır. Yayılmış-sulanmış sarı bayatlığın işareti olabilir; taze yumurta kullanmak hem lezzet hem kullanım açısından önemlidir.

• Taze yumurtanın sarısı diri-tombul olmalı
• Kolay dağılmayan sarı daha tazedir
• Yayılmış-sulanmış sarı bayat olabilir

Yumurta Sarısı Nasıl Saklanır?

Ayrılmış yumurta sarısı buzdolabında, ağzı kapalı bir kapta (üstünü kurumaması için biraz su ile örterek) kısa süre saklanır; çabuk kuruduğundan bir-iki gün içinde kullanılması önerilir. Tam yumurta ise kabuğunda buzdolabında daha uzun dayanır.

Mutfakta Yumurta Sarısı Kullanımı

Yumurta sarısı en çok mayonez, hollandaise ve krema (pastane kreması), muhallebi-benzeri tatlılar, makarna sosları ve hamur-parlatmada kullanılır. Emülsiyon ve kıvam verme özelliğiyle sosları bağlar; parlatma için hamurların üzerine sürülür.

Yumurta Sarısı Mayonezi Neden Bağlar?

Sarının içindeki doğal emülgatörler (lesitin gibi) yağ damlacıklarını suda dağıtıp sabitler; böylece yağ ve su ayrışmadan kremsi bir emülsiyon (mayonez) oluşur.

Sıkça Sorulan Sorular

Yumurta sarısı çiğ tüketilir mi?

Çiğ tüketimde salmonella riski bulunduğundan önerilmez; çiğ sarı içeren tariflerde (ev mayonezi gibi) pastörize yumurta kullanmak daha güvenlidir.

Yumurta sarısı ile ak neden ayrılır?

Bazı tarifler yalnız sarının kıvam-zenginliğini (krema, sos) ya da yalnız akın köpüğünü (beze) ister; bu yüzden yumurta sarı ve akına ayrılarak kullanılır.

Yumurta sarısı dondurulur mu?

Sarı doğrudan dondurulunca jelleşebilir; bu yüzden bir tutam tuz ya da şekerle karıştırılıp dondurulması önerilir. Böylece çözüldüğünde kullanılabilir kalır.