Balık Sosu

Balık Sosu Nedir?

Balık sosu, küçük balıkların (çoğunlukla hamsi) bol tuzla aylarca-yıllarca fermente edilip süzülmesiyle elde edilen, berrak kahverengi ve akışkan bir çeşnidir. Vietnam’da “nuoc mam”, Tayland’da “nam pla” olarak bilinir.

Kokusu keskin olsa da yemekte az miktarı yoğun bir tuzlu-umami derinliği verir. Güneydoğu Asya mutfaklarının temel tat vericilerindendir ve tuz-soya sosu yerine karakter katmak için kullanılır.

Balık Sosunun Besin Değerleri

Balık sosu 100 mililitrede yaklaşık 35 kcal enerji ve bir miktar protein içerir; en belirgin özelliği çok yüksek sodyum oranıdır. Çok az miktarda kullanıldığından porsiyondaki enerji payı düşüktür.

Balık Sosu Nasıl Kullanılmalı?

Sodyumu çok yüksek olduğundan balık sosu az miktarda kullanılmalı ve yemeğe ayrıca eklenecek tuz buna göre azaltılmalıdır. Balık ve deniz ürünü alerjisi olanların tüketmemesi gerekir.

Bu bilgiler geneldir; balık sosu bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Yüksek sodyumludur ve balık alerjisi olanlar için uygun değildir.

Balık Sosu Nasıl Seçilir?

İyi balık sosu berrak, amber-kahve renkli ve içindekiler kısmında ağırlıklı olarak balık ve tuz bulunan üründür. Bulanık, aşırı koyu ve çok sayıda katkı içeren örnekler daha az makbuldür.

• Renk berrak amber-kahve olmalı
• İçindekiler ağırlıklı balık ve tuz olmalı
• Bulanık ve aşırı katkılı ürün tercih edilmemeli

Balık Sosu Nasıl Saklanır?

Balık sosu ağzı kapalı şişede serin ve karanlık yerde uzun süre saklanır; yüksek tuz oranı doğal bir koruyucu olduğundan uzun ömürlüdür. Açıldıktan sonra da serin yerde tutulması tadını korur.

Mutfakta Balık Sosu Kullanımı

Balık sosu Tayland, Vietnam ve Filipin mutfağında sotelerde, çorbalarda, dip soslarda ve marinasyonda kullanılır; az miktarı bile yemeğe yoğun umami katar. Limon, şeker ve acı biberle dengelenip meşhur dip sosların temelini oluşturur.

Balık Sosu Ne Kadar Kullanılır?

Bir-iki çay kaşığı çoğu yemek için yeterlidir; tuzluluğu yüksek olduğundan azar azar eklenip tadına bakılarak ayarlanır ve ilave tuz buna göre azaltılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Balık sosunun kokusu yemeğe geçer mi?

Şişedeki keskin koku pişince yumuşar; yemekte belirgin balık kokusu değil, derin bir tuzlu-umami tat bırakır.

Balık sosu yerine ne kullanılır?

Balık tüketmeyenler için soya sosu ya da mantar bazlı umami çeşnileri yaklaşık bir alternatif olabilir; tat tam aynı olmaz.

Balık sosu bozulur mu?

Yüksek tuz oranı sayesinde uzun süre dayanır; zamanla rengi koyulaşabilir ama serin-karanlıkta saklandığında uzun ömürlüdür.