Fesleğen

Fesleğen Nedir?

Fesleğen (Ocimum basilicum), nane familyasından, Güney Asya kökenli aromatik bir bitkidir. İtalyan mutfağında “basilico” adıyla bilinen, tatlı ve hafif karanfilimsi kokulu geniş yeşil yapraklı bir türdür.

Türk mutfağında hem taze bir yeşillik hem de kurutulmuş baharat olarak kullanılır; ısıyla aroması hızla değişir, bu yüzden genellikle pişirmenin sonunda eklenir.

Fesleğenin Besin Değerleri

Fesleğen az miktarda tüketilse de besin yoğunluğu yüksek bir yeşilliktir; 100 gramı yaklaşık 23 kcal enerji içerir. Özellikle K vitamini ve A vitamini bakımından zengindir, ayrıca C vitamini taşır.

Fesleğenin Faydaları Nelerdir?

K ve A vitamini içeriğiyle fesleğen, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan bir yeşilliktir. Uçucu yağları üzerine yapılan araştırmalar sürmektedir; bu çalışmalar henüz genel bir sağlık önerisine dönüşmemiştir.

Bu bilgiler geneldir; fesleğen bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Fesleğen Nasıl Seçilir?

Taze fesleğen canlı yeşil, geniş ve pörsümemiş yapraklara sahip olmalıdır.

• Yapraklar parlak açık-koyu yeşil olmalı; kararmış ya da lekeli yapraklardan kaçının.
• Demet koklandığında tatlı, hafif karanfilimsi bir koku vermelidir.
• Sap dik ve diri durmalı, solmuş-eğilmiş sap tazeliğin azaldığını gösterir.

Fesleğen Nasıl Saklanır?

Fesleğen soğuğa hassas bir bitkidir; buzdolabında yaprakları kararıp kokusunu kaybedebilir. Sapları bir bardak suya batırılıp oda sıcaklığında, doğrudan güneş almayan bir yerde tutulursa 3–5 gün taze kalır. Uzun süreli saklama için yapraklar zeytinyağıyla robotta çekilip dondurulabilir.

Mutfakta Fesleğen Kullanımı

Fesleğen çoğunlukla çiğ ya da pişirmenin son anında eklenir; uzun pişirme aromasını büyük ölçüde uçurur. Domatesli yemekler, salatalar ve İtalyan soslarıyla klasik bir eşleşmedir.

Fesleğen Pestosu Nasıl Yapılır?

Taze fesleğen yaprakları, çam fıstığı (ya da ceviz), sarımsak, parmesan peyniri ve zeytinyağıyla robotta çekilerek klasik İtalyan sosu pesto elde edilir; makarna, ekmek ve ızgara sebzelerle servis edilir.

Fesleğen Çayı Nasıl Yapılır?

Birkaç taze ya da kurutulmuş fesleğen yaprağı sıcak suda 5–8 dakika demlenerek hafif tatlımsı aromalı bir bitki çayı elde edilir; bal ile tatlandırılabilir.

Fesleğen Hangi Tariflerle Kullanılır?

Fesleğen pesto, domates-fesleğen salatası (caprese), fesleğenli makarna ve zeytinyağlı sebze yemekleri en sevilen kullanım alanlarıdır. Pizza üzerine pişirmeden sonra eklenmesi aromasını korur.

Sıkça Sorulan Sorular

Fesleğen neye iyi gelir?

Fesleğen; K vitamini, A vitamini ve C vitamini açısından zengin bir yeşilliktir ve dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkar. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.

Fesleğen neden buzdolabında kararır?

Fesleğen tropik kökenli bir bitki olduğundan düşük sıcaklıklara hassastır; buzdolabındaki soğuk, yaprak hücrelerine zarar vererek kararmaya yol açar. Oda sıcaklığında suda saklamak bu sorunu önler.

Fesleğen çeşitleri nelerdir?

Tatlı (İtalyan) fesleğen en yaygın türdür; ayrıca Tayland fesleğeni ve mor fesleğen gibi farklı aroma ve görünüme sahip çeşitler de bulunur. Her biri farklı mutfaklarda tercih edilir.

Fesleğen dondurulabilir mi?

Doğrudan dondurmak yaprakları kararttığından, fesleğenin zeytinyağıyla robotta çekilip buz kalıplarında dondurulması önerilir; bu yöntem aromayı büyük ölçüde korur.

Kurutulmuş fesleğen taze fesleğenin yerini tutar mı?

Kısmen; kurutma işlemi aromayı yoğunlaştırıp değiştirir, bu yüzden kurutulmuş fesleğen genellikle taze olana göre daha az miktarda kullanılır. Pişmiş yemeklerde kurutulmuş, taze tüketimde ve son dokunuşta taze fesleğen tercih edilir.