Maydanoz
Petroselinum crispumKeskin, taze aromasıyla neredeyse her tarifin garnitürü olan yaygın bir yeşil ot. Düz ve kıvırcık yapraklı iki ana çeşidiyle salata, sos ve süslemede kullanılır.
Maydanoz Nedir?
Maydanoz (Petroselinum crispum), maydanozgiller familyasından, Akdeniz kökenli iki yıllık bir bitkidir. Düz yapraklı (İtalyan) ve kıvırcık yapraklı olmak üzere iki ana çeşidi bulunur; düz yapraklı tür genellikle daha yoğun aromalı kabul edilir.
Türk mutfağında hem taze bir yeşillik hem de vazgeçilmez bir garnitür olarak kullanılır; keskin, hafif buruk ve ferahlatıcı bir tadı vardır.
Maydanozun Besin Değerleri
Maydanoz, az miktarda tüketilse de besin yoğunluğu yüksek bir yeşilliktir; 100 gramı yaklaşık 36 kcal enerji ve 3,3 g lif içerir. Özellikle K vitamini ve C vitamini bakımından son derece zengindir.
Maydanozun Faydaları Nelerdir?
Yüksek K ve C vitamini içeriğiyle maydanoz, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan bir yeşilliktir. Nefes tazeleyici etkisiyle geleneksel olarak yemek sonrası çiğnenir.
Bu bilgiler geneldir; maydanoz bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Kan sulandırıcı ilaç kullananların yüksek K vitamini içeren yeşillik tüketimini uzmanına danışması önerilir.
Maydanoz Nasıl Seçilir?
Taze maydanoz canlı yeşil renkte, diri saplı ve pörsümemiş olmalıdır.
- Yapraklar parlak koyu yeşil olmalı; sararmış ya da kararmış uçlar bayatlamayı gösterir.
- Sap kesildiğinde nemli ve diri görünmeli, kurumuş olmamalıdır.
- Demet koklandığında keskin, taze bir koku vermelidir; küf kokusu bozulma işaretidir.
Maydanoz Nasıl Saklanır?
Maydanoz, sapları bir bardak suya batırılıp üzeri gevşek bir poşetle örtülerek buzdolabında yaklaşık 1 hafta tazeliğini korur; su birkaç günde bir değiştirilmelidir. Uzun süreli saklama için doğranıp buz kalıplarında biraz suyla dondurulabilir.
Mutfakta Maydanoz Kullanımı
Maydanoz çoğunlukla çiğ olarak kullanılır; salatalarda ana malzeme, çorba ve yemeklerde ise pişirmenin sonunda eklenen bir tazeleyici olarak yer alır. Isıya uzun süre maruz kalması aromasını ve canlı rengini kaybettirir.
Tabbule Nasıl Yapılır?
İnce doğranmış maydanoz, bulgur, domates, soğan, nane, limon suyu ve zeytinyağıyla karıştırılarak Ortadoğu mutfağının klasik salatası tabbule hazırlanır; maydanoz burada yan malzeme değil ana bileşendir.
Maydanoz Sosu Nasıl Yapılır?
Maydanoz, sarımsak, limon suyu ve zeytinyağı robotta çekilerek ferah bir yeşil sos elde edilir; ızgara et ve balığın yanında kullanılır.
Maydanoz Hangi Tariflerle Kullanılır?
Tabbule, maydanoz sosu, maydanozlu köfte içi ve zeytinyağlı sebze yemekleri en sevilen kullanım alanlarıdır. Doğranmış maydanoz, çorba ve pilavların üzerine serpiştirilerek de tüketilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Maydanoz neye iyi gelir?
Maydanoz; K vitamini, C vitamini ve lif açısından zengindir ve dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan bir yeşilliktir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Maydanoz sapı da yenir mi?
Evet, sap kısmı yapraklara göre daha keskin ve lifli olsa da ince doğranarak sos, çorba ve köfte harcında değerlendirilebilir; israfı önler.
Düz ve kıvırcık maydanoz arasındaki fark nedir?
Düz yapraklı (İtalyan) maydanoz genellikle daha yoğun aromalı kabul edilir ve pişmiş yemeklerde tercih edilir; kıvırcık yapraklı tür daha hafif bir tada sahiptir ve süslemede sıkça kullanılır.
Maydanoz dondurulabilir mi?
Evet, doğranmış maydanoz az suyla birlikte buz kalıplarına dökülüp dondurulabilir; bu yöntem tazeliğe yakın bir aroma korur ve doğrudan çorba-sosa eklenebilir.
Maydanoz neden çabuk soluyor?
İnce yaprak yapısı nedeniyle su kaybı hızlıdır; bu yüzden kesildikten sonra suya batırılmadan oda sıcaklığında bırakılan maydanoz birkaç saat içinde pörsüyebilir.