Kiraz
Prunus aviumParlak kırmızı-bordo, sulu ve tatlı bir yaz meyvesi. Çoğunlukla taze tüketilir; reçel, kompostoya ve tatlılara da işlenir. Vişnenin tatlı akrabasıdır.
Kiraz Nedir?
Kiraz (Prunus avium), gülgiller familyasından bir ağacın parlak kırmızı-bordo, sulu ve tatlı meyvesidir. Çekirdekli (tek sert çekirdekli) bir yaz meyvesi olan kiraz, ekşi akrabası vişneden daha tatlıdır ve çoğunlukla taze tüketilir.
Türkiye kirazın önemli üreticilerindendir; özellikle Napolyon (0900 Ziraat) gibi iri, sert ve tatlı çeşitleri bilinir. Kısa ve yoğun bir mevsimi vardır; bu dönemde en taze ve lezzetli hâline ulaşır.
Kirazın Besin Değerleri
Kiraz 100 gramda yaklaşık 63 kcal enerji, 16 g karbonhidrat ve 2,1 g lif içerir; potasyum ve C vitamini bakımından kaynaktır. Koyu renkli çeşitlerdeki antosiyanin pigmentleri öne çıkan bitkisel bileşenleridir.
Kirazın Faydaları Nelerdir?
Lif, potasyum ve C vitamini içeriğiyle kiraz, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir; içerdiği antosiyaninler üzerine araştırmalar sürmektedir. Doğal şekeri nedeniyle tatlı bir meyvedir.
Bu bilgiler geneldir; kiraz bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Kiraz Nasıl Seçilir?
İyi kiraz parlak, sıkı ve dolgun taneli, sapı yeşil-diri olandır; buruşmuş, yumuşamış ya da sapı kurumuş taneler tazeliğini yitirmiştir.
- Taneler parlak, sıkı ve dolgun olmalı
- Sap yeşil ve diri olmalı; kuru-kahverengi sap bayatlığı gösterir
- Çatlak, ezik ve küflü taneler ayıklanmalı
Kiraz Nasıl Saklanır?
Kiraz yıkanmadan, saplarıyla birlikte buzdolabında 3–5 gün saklanır; nem çürümeyi hızlandırdığından yemeden hemen önce yıkanır. Uzun saklama için çekirdeği çıkarılıp dondurulabilir.
Mutfakta Kiraz Kullanımı
Kiraz en çok taze atıştırmalık olarak tüketilir; ayrıca reçel, kompostoy, turta, klafuti ve dondurma soslarında kullanılır. Koyu çeşitleri tatlılara renk ve tat katar.
Kiraz Reçeli Nasıl Yapılır?
Çekirdekleri çıkarılan kirazlar şekerle bekletilip suyunu salınca kısık ateşte kıvam alana dek kaynatılır; limon suyu hem rengi hem kıvamı güçlendirir.
Kirazın Çekirdeği Nasıl Çıkarılır?
Kiraz çekirdeği çıkarıcı (pitter) en pratik yöldür; yoksa sapı alınıp bir pipet ya da bıçak ucuyla çekirdek dışarı itilerek çıkarılır.
Kiraz Hangi Tariflerle Kullanılır?
Kiraz reçeli, kirazlı klafuti, kiraz kompostosu, turta ve dondurma sosu kirazın en bilinen kullanımlarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kiraz ile vişne farkı nedir?
Kiraz tatlı ve çoğunlukla çiğ yenir; vişne ekşidir ve genellikle reçel, şerbet ve tatlılara işlenir. İkisi de gülgillerden akraba meyvelerdir.
Kiraz ne zaman olgunlaşır?
Genellikle Haziran ve Temmuz aylarında olgunlaşır; çeşide ve bölgeye göre bu süre birkaç hafta kayabilir.
Kiraz nasıl daha uzun dayanır?
Yıkanmadan, saplarıyla ve buzdolabında saklanması tazeliğini korur; nem ve oda sıcaklığı çürümeyi hızlandırır.
Kiraz çekirdeği yenir mi?
Hayır; sert çekirdek yenmez ve yutulmamalıdır. Meyvenin yalnızca etli kısmı tüketilir.
Kiraz dondurulur mu?
Evet; yıkanıp kurulanan ve çekirdeği çıkarılan kirazlar tek sıra dondurulup ardından poşetlenerek aylarca saklanabilir.