Kızılcık

Kızılcık Nedir?

Kızılcık (Cornus mas), kızılcıkgillerden (Cornaceae) çok yıllık bir çalı/küçük ağacın meyvesidir; Anadolu'nun kırsal ve dağlık bölgelerinde kendiliğinden yetişir. Mercimek tanesi büyüklüğünde, oval, parlak kırmızı ile koyu bordo arası renktedir.

Yeşilken sert ve çok ekşidir; olgunlaştıkça yumuşar, tadı ekşi-mayhoş bir tatlılığa döner. Türkiye'de özellikle Karadeniz ve İç Anadolu'da geleneksel bir yaz sonu meyvesidir.

Kızılcığın Besin Değerleri

Kızılcık için resmi/teyitli bir besin veri tabanı kaydına bu içerik hazırlanırken ulaşılamamıştır. Halk arasında C vitamini ve organik asitler bakımından zengin olduğu bilinse de, kesin ölçülmüş değerler yerine genel gözlemlere dayanır; bu nedenle sayısal bir tablo verilmemiştir.

Kızılcığın Faydaları Nelerdir?

Kızılcık, geleneksel mutfakta ekşilik unsuru olarak ve bazı bölgelerde soğuk algınlığı dönemlerinde şerbeti tüketilerek kullanılagelmiştir. Ekşi meyvelerin genel özelliği olan organik asit ve polifenol içeriği üzerine çalışmalar sürmektedir.

Bu bilgiler geneldir; kızılcık bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Kızılcık Nasıl Seçilir?

İyi bir kızılcıkta aranacak en önemli işaret renktir: yeşil ve sert taneler henüz olgunlaşmamıştır ve ağza alınamayacak kadar ekşidir.

• Koyu kırmızı-bordoya dönmüş, parmakla hafif bastırıldığında yumuşayan taneler tercih edilmeli.
• Buruşuk veya küflenmiş taneler ayıklanmalı.
• Dalından toplanan kızılcık birkaç gün oda sıcaklığında bekletilerek de olgunlaştırılabilir.

Kızılcık Nasıl Saklanır?

Taze kızılcık buzdolabında yalnızca birkaç gün dayanır; bu nedenle geleneksel olarak hemen işlenir. Kurutularak, reçele dönüştürülerek veya şerbet/ekşi haline getirilerek aylarca saklanabilir. Dondurucuda da birkaç ay bekletilebilir.

Mutfakta Kızılcık Kullanımı

Kızılcığın en yaygın kullanım şekli kızılcık ekşisi, reçeli ve şerbetidir. Çekirdekleri ayıklanıp şeker ile kaynatılarak reçel yapılır; suyu süzülüp şeker ile kaynatılarak da şerbete dönüştürülür.

Kızılcık Ekşisi Nasıl Yapılır?

Olgun kızılcıklar suyla haşlanıp elenerek çekirdeklerinden ayrılır; elde edilen püre şekerle kısık ateşte kıvam alana dek kaynatılır. Ortaya çıkan koyu kırmızı ekşi, tatlılarda ve bazı et yemeklerinde ekşilik unsuru olarak kullanılır.

Kızılcık Şerbeti

Yıkanan kızılcıklar bol suda kaynatılıp süzülür; süzülen suya şeker eklenip kaynatılarak şerbet elde edilir. Soğuk servis edilen bu şerbet, özellikle kış aylarında tüketilir.

Kızılcık Hangi Tariflerle Kullanılır?

Kızılcık ekşisi, kızılcık reçeli, kızılcık şerbeti ve kızılcıklı tatlılar en bilinen kullanım alanlarıdır. Bazı yöresel mutfaklarda et yemeklerine ekşilik katmak için de kullanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Kızılcık ne zaman olgunlaşır?

Kızılcık genellikle Ağustos ve Eylül aylarında olgunlaşır; bölgeye ve rakıma göre bu süre birkaç hafta kayabilir.

Kızılcık çiğ yenir mi?

Evet, olgunlaşmış (koyu kırmızı-bordo, yumuşamış) taneler çiğ olarak yenebilir. Yeşilken çok ekşi ve buruktur, çiğ tüketimi zordur.

Kızılcık ile kuşburnu aynı meyve midir?

Hayır, farklı bitkilerdir. Kızılcık (Cornus mas) kızılcıkgillerden, kuşburnu ise gülgillerden bir yaban gülü türünün meyvesidir; ikisi de ekşi ve kırmızı olduğu için sık karıştırılır.

Kızılcık nerede yetişir?

Türkiye'de özellikle Karadeniz, İç Anadolu ve Doğu Anadolu'nun kırsal, dağlık kesimlerinde kendiliğinden veya bahçe kenarlarında yetişir.

Kızılcığın çekirdeği yenir mi?

Hayır, sert çekirdek yenmez; reçel ve ekşi yapımında meyve eleklerden geçirilerek çekirdekten ayrılır.