Su Kestanesi
Eleocharis dulcisAdına rağmen gerçek kestaneyle ilgisi olmayan, sulak alanlarda yetişen bir bitkinin çıtır kökü (kormu). Pişse de çiğnenebilir dokusunu koruduğu için Çin mutfağında sıkça tercih edilir.
Su Kestanesi Nedir?
Su kestanesi (Eleocharis dulcis), sazgiller familyasından, bataklık ve sulak alanlarda yetişen bir bitkinin toprak altındaki kormudur (yumru benzeri gövde). Adındaki "kestane" benzetmesi yalnızca rengi ve şekline dayanır; gerçek kestaneyle (Castanea cinsi) botanik olarak hiçbir akrabalığı yoktur.
Koyu kahverengi, sert bir kabukla kaplıdır; kabuğu soyulduğunda içi beyaz, sulu ve çok çıtırdır. En dikkat çekici özelliği, pişirildikten sonra bile bu çıtırlığı korumasıdır — bu yüzden Çin mutfağında sote ve dolmalarda sıkça kullanılır.
Su Kestanesinin Besin Değerleri
Çiğ su kestanesinin 100 gramı yaklaşık 97 kcal enerji ve 23,9 g karbonhidrat içerir; diğer kök sebzelere göre nispeten daha kalorilidir. İyi bir potasyum ve manganez kaynağıdır, ayrıca 3 g lif içerir.
Su Kestanesinin Faydaları Nelerdir?
İçerdiği potasyum ve lif, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir. Çıtır dokusu ve nötr tadı sayesinde düşük yağlı sote ve garnitürlerde hacim ve doku katkısı sağlar.
Bu bilgiler geneldir; su kestanesi bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Su Kestanesi Nasıl Seçilir?
Taze su kestanesi sert, ağır ve kabuğu buruşmamış olmalıdır; konserve alırken paket ve su berraklığına dikkat edilir.
- Taze kormlar elle bastırıldığında sert olmalı, yumuşama bozulma işaretidir.
- Kabuk parlak koyu kahverengi olmalı, küflü/ıslak görünüm reddedilmeli.
- Konserve ürünlerde su berrak, tarih güncel olmalı.
Su Kestanesi Nasıl Saklanır?
Taze, kabuğu soyulmamış su kestanesi buzdolabında yaklaşık 2 hafta saklanabilir. Konserve ürün açıldıktan sonra kutu suyundan ayrılıp temiz suyla kapalı bir kapta buzdolabında birkaç gün, su günlük değiştirilerek saklanmalıdır.
Mutfakta Su Kestanesi Kullanımı
Su kestanesi soyulup dilimlenerek ya da küp kesilerek sotelerde, dolma iç harcında ve turşularda kullanılır. Taze olanı kısa süre haşlanabilir ya da doğrudan çiğ olarak da çıtır dokusuyla tüketilebilir.
Taze Su Kestanesi Nasıl Soyulur?
Sert dış kabuk keskin bir bıçakla dikkatlice soyulur, altındaki ince zar da temizlenir; soyulmuş kormlar hemen renk değişimini önlemek için suda bekletilebilir.
Su Kestaneli Sote Nasıl Yapılır?
İnce dilimlenmiş su kestanesi, diğer sebzelerle birlikte yüksek ateşte kısa süre sotelenir; pişirme süresi kısa tutulduğunda karakteristik çıtırlığını tamamen korur.
Su Kestanesi Hangi Tariflerle Kullanılır?
Sebzeli sote, mantı/dumpling iç harcı, tavuklu-su kestaneli wok ve Çin usulü salatalar en sık kullanıldığı tariflerdir.
Sıkça Sorulan Sorular
Su kestanesi gerçekten kestane midir?
Hayır, botanik olarak gerçek kestaneyle (Castanea) ilgisi yoktur; sazgiller familyasından su bitkisinin toprak altı kormudur.
Su kestanesi çiğ yenir mi?
Evet, iyice yıkanıp kabuğu soyulduktan sonra çiğ olarak da tüketilebilir; ancak wild/taze hasat ürünlerde iyi yıkama önemlidir.
Konserve su kestanesi neden bu kadar çıtır kalır?
Hücre duvarı yapısındaki özel bileşikler nedeniyle su kestanesi ısıya karşı dokusunu diğer sebzelere göre çok daha iyi korur; bu yüzden uzun pişirmede bile yumuşamaz.
Su kestanesi nerede bulunur?
Türkiye’de çoğunlukla konserve hâlde Asya market reyonlarında ve büyük marketlerin dünya mutfağı bölümünde bulunur.
Su kestanesi unu nedir?
Kurutulup öğütülen su kestanesinden elde edilen bir undur; bazı Asya tatlı ve atıştırmalıklarında bağlayıcı olarak kullanılır.