Tarhun
Artemisia dracunculusKeskin, hafif anason kokulu yapraklarıyla tanınan, Karadeniz mutfağının (özellikle tarhun şerbetinin) vazgeçilmez otu. Tavuk, balık ve soslarda ferahlatıcı bir aroma katar.
Tarhun Nedir?
Tarhun (Artemisia dracunculus), pelin otu familyasından, ince uzun yapraklı ve keskin, hafif anasonumsu bir aromaya sahip bir bitkidir. Türkiyede en çok Karadeniz bölgesinde, özellikle tarhun şerbetiyle özdeşleşmiştir.
Fransız (esdragon) ve Rus mutfaklarında da köklü bir kullanımı vardır; Fransız fines herbes karışımının dört temel otundan biridir ve béarnaise gibi klasik soslarda vazgeçilmezdir.
Tarhunun Besin Değerleri
Tarhun için güvenilir kamu kaynaklı (USDA gibi) taze ota özgü ayrıntılı bir besin değeri bu ansiklopedi standardında doğrulanamadığından bu bölüm bilinçli olarak boş bırakılmıştır. Zaten bir tarifte kullanılan miktar (birkaç dal) çok küçük olduğundan, tarhunun günlük beslenmeye pratik bir katkısı yoktur; kullanım amacı tamamen aromatiktir.
Tarhunun Faydaları Nelerdir?
Tarhun geleneksel olarak sindirimi rahatlatmak amacıyla çay ya da şerbet hâlinde tüketilir; bu geleneksel kullanım bilimsel bir sağlık iddiası oluşturmaz.
Bu bilgiler geneldir; tarhun bir bitkidir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Tarhun Nasıl Seçilir?
Taze tarhun canlı yeşil renkte, dik ve kırılgan olmayan yapraklara sahip olmalıdır; sararmış ya da solmuş yapraklar tazeliğini yitirmiştir.
- Yapraklar parlak yeşil ve dik durmalı; sarkık demetlerden kaçının.
- Koklandığında belirgin, hafif anasonumsu bir koku yayması taze olduğunun işareti.
- Sap kesim yerleri nemli görünmeli, kurumuş-siyahlaşmış olmamalı.
Tarhun Nasıl Saklanır?
Buzdolabında nemli bir kağıt havluya sarılıp poşete konursa 4-5 gün tazeliğini korur; daha uzun süre için doğranıp az miktarda su ya da zeytinyağıyla buz kalıplarında dondurulabilir.
Mutfakta Tarhun Kullanımı
Tarhun taze hâliyle salata, sos ve tavuk-balık yemeklerine servis öncesi eklenir; kurutularak da sos ve marinelerde kullanılabilir.
Tarhun Şerbeti Nasıl Yapılır?
Taze tarhun yaprakları şekerle kaynatılıp süzülür, elde edilen şurup soğuk suyla ya da karbonatlı suyla karıştırılarak Karadeniz bölgesine özgü ferahlatıcı tarhun şerbeti hazırlanır.
Béarnaise Sosunda Tarhun Kullanımı
Fransız mutfağının klasik béarnaise sosunda taze tarhun, sirke ve şalotla kaynatılıp yumurta sarısı-tereyağı emülsiyonuna karıştırılarak sosun karakteristik aromasını oluşturur.
Tarhun Hangi Tariflerle Kullanılır?
Tarhun şerbeti, tavuklu salata, balık soslar ve tarhun sirkesi en yaygın kullanım alanlarındandır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tarhun şerbeti nedir?
Tarhun şerbeti, taze tarhun yapraklarının şekerli suyla kaynatılıp mayalanması ya da doğrudan karbonatlı su ile karıştırılmasıyla yapılan, Karadeniz bölgesine özgü yeşil renkli geleneksel bir içecektir.
Tarhun hangi yemeklerde kullanılır?
Tavuk, balık, yumurta yemekleri ve soslarda (özellikle Fransız mutfağının béarnaise sosunda) sıkça kullanılır; sirkeye demlenerek tarhun sirkesi de yapılır.
Tarhunun tadı neye benzer?
Hafif anason ve rezene arası, tatlımsı ve ferahlatıcı bir aroması vardır; bazı kişiler tarafından biraz da nane ile karşılaştırılır.
Taze tarhun bulunamazsa kurusu kullanılabilir mi?
Evet, ancak kuru tarhun aromasını taze olana göre daha hızlı kaybeder; kuru kullanıldığında miktarın azaltılması önerilir.
Tarhun nasıl yetiştirilir?
Güneşli ve iyi drene olan topraklarda kolayca yetişen çok yıllık bir bitkidir; Karadeniz bölgesinde bahçelerde ve saksılarda yaygın olarak yetiştirilir.