Yeşil Domates
Solanum lycopersicumHenüz olgunlaşmamış, sert ve ekşi tatlı domates. Turşusu, kızartması ve reçeliyle özellikle yaz sonu hasadının değerlendirilmesinde kullanılır.
Yeşil Domates Nedir?
Yeşil domates, aynı bitkinin (Solanum lycopersicum) henüz olgunlaşmamış, sert ve ekşi tatlı meyvesidir. Bazı çeşitler olgunlukta da yeşil kalabilir; ancak mutfakta “yeşil domates” çoğunlukla ham, olgunlaşmamış domatesi ifade eder.
Yaz sonunda dalda kalan, soğuklar bastırmadan olgunlaşamayacak domateslerin toplanıp değerlendirilmesiyle mutfağa girer; turşu, kızartma ve reçel en yaygın kullanım biçimleridir.
Yeşil Domatesin Besin Değerleri
Yeşil domates 100 gramda yaklaşık 23 kcal enerji, 1,1 g lif ve dikkat çekici düzeyde C vitamini (23,4 mg) içerir; olgun domatese göre karbonhidratı biraz daha yüksek, tadı daha ekşidir.
Yeşil Domatesin Faydaları Nelerdir?
C vitamini ve lif içeriğiyle yeşil domates, dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilebilir. Olgunlaşmamış domates yüksek miktarda solanin içerdiğinden çiğ ve aşırı tüketimden kaçınılmalı; turşu ve pişirme gibi işlenmiş formlar tercih edilmelidir.
Bu bilgiler geneldir; yeşil domates bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Yeşil Domates Nasıl Seçilir?
Turşu ve kızartma için sert, açık yeşil ve içi dolgun domatesler seçilir; sararmaya başlamış olanlar yumuşayacağından bu tarifler için uygun değildir.
- Domates sert ve ağır olmalı, hafif bastırınca esnememeli
- Kabuk açık yeşil ve pürüzsüz olmalı, sararmaya dönmemiş olmalı
- Çatlak, lekeli veya yumuşamış taneler ayıklanmalı
Yeşil Domates Nasıl Saklanır?
Yeşil domates oda sıcaklığında bekletilirse zamanla kızarıp olgunlaşır; yeşil kalmasını istiyorsanız serin ve karanlık bir yerde tutmak olgunlaşmayı yavaşlatır. Uzun saklama için turşu kurulur.
Mutfakta Yeşil Domates Kullanımı
Yeşil domates en çok turşu ve reçel yapımında, ayrıca dilimlenip una bulanarak kızartmada kullanılır; ekşi tadı yemeklere ferah bir kontrast katar.
Yeşil Domates Turşusu Nasıl Yapılır?
Sert yeşil domatesler bütün ya da parçalanmış olarak kavanoza dizilir; sarımsak, tuz ve sirke/su karışımıyla doldurulup birkaç hafta bekletilerek turşu elde edilir.
Yeşil Domates Kızartması
Kalın dilimlenen yeşil domatesler una ya da mısır ununa bulanıp kızgın yağda iki tarafı çıtırlaşana kadar kızartılır; sıcak servis edilir.
Yeşil Domates Hangi Tariflerle Kullanılır?
Yeşil domates turşusu, yeşil domates reçeli ve kızarmış yeşil domates en bilinen kullanımlarıdır; bazı yörelerde yeşil domates çorbası da yapılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Yeşil domates çiğ yenir mi?
Olgunlaşmamış domates solanin içerdiğinden çiğ ve fazla tüketilmesi önerilmez; turşu, kızartma ve pişirme gibi işlemler onu güvenle tüketilebilir hâle getirir.
Yeşil domates neden ekşidir?
Domates olgunlaştıkça asitleri şekere dönüşür; olgunlaşmamış yeşil domateste bu dönüşüm tamamlanmadığından belirgin bir ekşilik hâkimdir.
Yeşil domates reçel olur mu?
Evet; sert dokusu ve ekşiliği sayesinde şekerle kaynatılarak kendine özgü bir reçele dönüştürülür, bu geleneksel bir yaz sonu tarifidir.
Yeşil domates evde kızarır mı?
Evet; oda sıcaklığında, tercihen olgun bir meyveyle (elma/muz) aynı kapta bekletilirse etilen gazı etkisiyle daha hızlı olgunlaşıp kızarır.
Her yeşil domates olgunlaşmamış mıdır?
Hayır; bazı çeşitler olgunlukta da yeşil kalır ve tatlı olur. Ancak mutfakta yaygın kullanılan “yeşil domates” çoğunlukla ham, olgunlaşmamış domatestir.