Şalgam
Brassica rapa subsp. rapaBeyaz-mor kabuklu, hafif acımsı tadıyla kış aylarının köklü sebzesi. Turşusu, yahnisi ve meşhur şalgam suyunun hammaddesi olarak Türk mutfağının önemli bir parçasıdır.
Şalgam Nedir?
Şalgam (Brassica rapa subsp. rapa), turpgiller familyasından, beyaz etli ve genellikle mor-beyaz kabuklu bir kök sebzedir. Serin iklimde yetişir ve kış aylarında hasat edilir.
Hafif acımsı ve keskin bir tadı vardır; bu tat pişirildikçe yumuşar. Türkiye'de hem sebze olarak hem de fermente şalgam suyunun ana hammaddesi olarak bilinir.
Şalgamın Besin Değerleri
Şalgam düşük kalorili bir kök sebzedir; 100 gramı yaklaşık 28 kcal enerji içerir. C vitamini ve lif bakımından dikkat çeker, ayrıca kalsiyum ve potasyum sağlar.
Şalgamın Faydaları Nelerdir?
C vitamini ve lif içeriğiyle şalgam, dengeli beslenmenin parçası olarak değerlendirilen kök sebzelerdendir. Fermente edilmiş hali olan şalgam suyu, geleneksel olarak sindirimi rahatlatan bir içecek olarak tüketilir.
Bu bilgiler geneldir; şalgam bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Guatr ilacı kullananların turpgiller tüketimini uzmanına danışması önerilir.
Şalgam Nasıl Seçilir?
Taze şalgam sert, pürüzsüz kabuklu ve ağırca olandır; yumuşamış veya buruşmuş köklerden kaçınılmalıdır.
- Kök sert ve düzgün yüzeyli olmalı; çatlak veya yumuşak noktalar bayatlama işaretidir.
- Küçük-orta boy şalgamlar genelde daha gevrek ve az liflidir.
- Yaprakları varsa canlı yeşil olmalı.
Şalgam Nasıl Saklanır?
Yaprakları kesilen şalgam, buzdolabında delikli bir poşette 2-3 hafta saklanabilir. Serin ve karanlık bir kilerde de benzer süre dayanır; nem kaybını önlemek için gazeteye sarılabilir.
Mutfakta Şalgam Kullanımı
Şalgam haşlanarak yahniye, fırında kavrularak garnitüre, ince dilimlenerek de turşuya uygun bir sebzedir. Acımsı tadı pişirildikçe yumuşayıp hafif tatlanır.
Şalgam Turşusu Nasıl Yapılır?
İnce dilimlenen şalgamlar tuzlu suya kırmızı pancar ve limon tuzuyla birlikte konularak birkaç hafta ekşitilir; bu turşu geleneksel Türk mutfağının bilinen lezzetlerindendir.
Şalgam Suyu Nedir?
Şalgam suyu, kara havuç ve şalgamın tuzla fermente edilmesiyle elde edilen ekşi, hafif acı bir içecektir; özellikle Adana ve çevresinde kebapla birlikte tüketilir.
Şalgam Hangi Tariflerle Kullanılır?
Şalgam yahnisi, fırında şalgam, şalgam turşusu ve şalgam suyu en bilinen kullanım biçimleridir. Haşlanmış şalgam, etli yemeklere de eklenebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Şalgam neye iyi gelir?
Şalgam; C vitamini, lif ve kalsiyum açısından dikkat çeken bir kök sebzedir, dengeli beslenmenin parçası olarak tüketilir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Şalgam ile şalgam suyu aynı şey mi?
Hayır. Şalgam, doğrudan pişirilip tüketilen kök sebzenin kendisidir; şalgam suyu ise bu sebzenin kara havuçla birlikte fermente edilmesiyle elde edilen ayrı bir içecektir.
Şalgam çiğ yenir mi?
İnce dilimlenmiş genç şalgam çiğ olarak salatalarda tüketilebilir, ancak keskin tadı nedeniyle çoğunlukla pişirilerek ya da turşu yapılarak tercih edilir.
Şalgamın acı tadı nasıl azaltılır?
Şalgamı haşlama suyunu bir kez değiştirmek veya pişirme süresini uzatmak keskin, acımsı tadı belirgin şekilde yumuşatır.
Şalgam yaprakları kullanılır mı?
Evet, genç şalgam yaprakları pazı ve ıspanak gibi sotelenerek değerlendirilebilir; kökten daha kısa sürede pişer.