Soya Fasulyesi
Glycine maxOlgunlaşıp kurutulduktan sonra haşlanarak tüketilen, bitkisel proteinin en zengin kaynaklarından biri sayılan bir bakliyat. Tofu, soya sütü ve soya sosu gibi birçok ürünün de ham maddesidir.
Soya Fasulyesi Nedir?
Soya fasulyesi (Glycine max), Doğu Asya kökenli bir baklagil bitkisinin, olgunlaşıp kurutulduktan sonra hasat edilen tohumudur. Bitkisel kaynaklı besinler arasında protein oranı en yüksek olanlardan biridir; bu yüzden "tam protein" kaynağı olarak da anılır, çünkü vücudun ihtiyaç duyduğu tüm temel amino asitleri içerir.
Kuru taneleri ıslatılıp haşlanarak doğrudan tüketilebildiği gibi, tofu, soya sütü, soya sosu, miso ve tempeh gibi işlenmiş birçok ürünün de ham maddesidir.
Soya Fasulyesinin Besin Değerleri
Haşlanmış 100 gram soya fasulyesi yaklaşık 173 kcal, 16,6 g bitkisel protein ve 9,9 g karbonhidrat içerir. Ayrıca demir, folat ve kalsiyum gibi mineraller açısından da diğer bakliyatlara göre öne çıkan bir kaynaktır.
Soya Fasulyesinin Faydaları Nelerdir?
Yüksek ve dengeli protein içeriğiyle soya fasulyesi, dengeli beslenmenin bir parçası olarak özellikle bitkisel protein kaynağı arayanlar tarafından tercih edilir. İçerdiği izoflavonların hormon dengesiyle ilişkisini inceleyen çalışmalar sürmektedir; bu bulgular henüz kesin bir sağlık önerisine dönüşmemiştir.
Bu bilgiler geneldir; soya fasulyesi bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Soya, yaygın gıda alerjenlerinden biridir; hassasiyeti olanlar dikkatli olmalıdır.
Soya Fasulyesi Nasıl Seçilir?
Kaliteli kuru soya fasulyesinde tane rengi sarımsı-krem, homojen ve parlak olmalıdır.
- Taneler eşit boyda olsun; kırık ve toz oranı düşük olmalı.
- Renk solgun ya da kararmışsa bayatlamanın işaretidir.
- Küf kokusu ya da nem izi taşımamalı.
Soya Fasulyesi Nasıl Saklanır?
Kurutulmuş soya fasulyesi, kapalı bir kapta serin ve karanlık bir dolapta 1 yıla kadar saklanabilir. Haşlanmış hâli buzdolabında hava geçirmez kapta 3–4 gün taze kalır, dondurucuda ise birkaç ay bekletilebilir.
Mutfakta Soya Fasulyesi Kullanımı
Soya fasulyesi haşlanıp salata ve yemeklerde tane hâlinde kullanılır; ayrıca öğütülüp tofu, soya sütü ve soya sosu gibi ürünlere dönüştürülür.
Soya Fasulyesi Nasıl Islatılır ve Pişirilir?
Taneler bol suda en az 8 saat, tercihen bir gece ıslatılır; ardından süzülüp temiz suyla kaplanarak kısık ateşte 1–1,5 saat, yumuşayana kadar haşlanır.
Soya Sütü Nasıl Yapılır?
Islatılmış soya fasulyesi taze suyla birlikte çekilip tülbentten süzülür, ardından kısa süre kaynatılır; elde edilen sıvı bitkisel süt alternatifi olarak kullanılır.
Soya Fasulyesi Hangi Tariflerle Kullanılır?
Soya fasulyesi salatası, sebzeli soya yemeği, soya sütü, tofulu soteler ve Uzak Doğu mutfağı çorbaları soya fasulyesinin en yaygın kullanım alanlarıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Soya fasulyesi neye iyi gelir?
Yüksek bitkisel protein, demir ve folat içeriğiyle dengeli beslenmenin parçası olarak değerlidir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Soya fasulyesi ile edamame aynı bitki mi?
Evet, ikisi de Glycine max türüdür; edamame henüz yeşilken, olgunlaşmadan hasat edilen tazesidir, soya fasulyesi ise tam olgunlaşıp kurutulmuş hâlidir.
Soya fasulyesi çiğ yenir mi?
Hayır, kuru soya fasulyesi çiğ tüketilmemelidir; içerdiği bazı bileşikler ancak yeterli pişirmeyle etkisiz hale gelir.
Soya fasulyesinden hangi ürünler yapılır?
Tofu, soya sütü, soya sosu, miso, tempeh ve soya yağı, soya fasulyesinden elde edilen başlıca işlenmiş ürünlerdir.
Soya fasulyesi alerjisi yaygın mı?
Evet, soya en sık görülen gıda alerjenlerinden biridir; hassasiyeti olan kişiler ve aileleri ürün etiketlerini dikkatle kontrol etmelidir.