Taze Bezelye Nedir?
Taze bezelye (Pisum sativum), baklagiller familyasından, yeşil kabuğunda olgunlaşmadan hasat edilen tatlımsı bir tane sebzedir. Kurutulmuş hali bakliyat sayılsa da, taze hali kısa bir ilkbahar sezonunda sebze reyonunda satılır.
Kabuğundan yeni çıkarılmış taze bezelye, doğal şeker oranı yüksek olduğundan belirgin bir tatlılık taşır; zamanla bu şeker nişastaya dönüştüğü için tazelik önemlidir.
Taze Bezelyenin Besin Değerleri
Taze bezelye, diğer yeşil sebzelere göre daha yüksek kalorilidir; 100 gramı 81 kcal enerji, 5,4 g protein ve 5,7 g lif içerir. Bu değerler, bezelyenin bir baklagil olarak nişasta ve bitkisel protein bakımından zengin olmasından kaynaklanır.
Taze Bezelyenin Faydaları Nelerdir?
Bitkisel protein ve lif içeriğiyle taze bezelye, dengeli beslenme düzeninde doyurucu bir sebze seçeneği sunar. C vitamini ve K vitamini içeriği de günlük beslenmeye katkı sağlar.
Bu bilgiler geneldir; taze bezelye bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Taze Bezelye Nasıl Seçilir?
Taze bezelye kabuğu parlak, dolgun ve sıkı olmalıdır.
- Kabuk parlak yeşil ve dolgun olmalı; sararmış veya buruşmuş kabuk bayatlama işaretidir.
- Kabuk elle hafifçe sıkıldığında sert ve dirençli hissettirmeli.
- Taneler kabuk içinde sıkı dizilmiş olmalı, boşluk bırakmamalı.
Taze Bezelye Nasıl Saklanır?
Kabuklu taze bezelye buzdolabında 2-3 gün tazeliğini korur; şeker oranı hızla nişastaya dönüştüğünden mümkün olan en kısa sürede tüketilmesi önerilir. Uzun süreli saklama için kabuğundan çıkarılan taneler kısa süre haşlandıktan (blanch) sonra dondurulabilir; bu şekilde aylarca saklanır.
Mutfakta Taze Bezelye Kullanımı
Taze bezelye zeytinyağlı yemeklerde, pilavlarda ve çorbalarda kullanılır. Kısa pişirme süresi, tanelerin tatlılığını ve rengini korumak için önemlidir.
Zeytinyağlı Taze Bezelye Nasıl Yapılır?
Kabuğundan çıkarılan taneler soğan ve havuçla zeytinyağında hafifçe soteleyip az suyla kısık ateşte kendi suyunda pişirilir; şeker eklenmesi geleneksel bir tercih olup tatlılığı dengeler.
Taze Bezelye Nasıl Dondurulur?
Kabuğundan çıkarılan taneler kaynar suda 1-2 dakika haşlanıp hemen buzlu suya alınır (blanch), süzülüp kurulandıktan sonra poşetlerde dondurulur. Bu yöntem rengi ve tazeliği uzun süre korur.
Taze Bezelye Hangi Tariflerle Kullanılır?
Zeytinyağlı taze bezelye, bezelyeli pilav ve bezelye çorbası en sevilen tariflerdir. Haşlanmış taneler salatalara ve omletlere de eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Taze bezelyenin kabuğu yenir mi?
Standart taze bezelye kabuğu genellikle sert ve lifli olduğundan yenmez, yalnızca içindeki taneler tüketilir. Bazı özel çeşitler (yassı kabuklu bezelye) kabuğuyla birlikte yenebilir.
Dondurulmuş bezelye ile taze bezelye arasındaki fark nedir?
Dondurulmuş bezelye genellikle hasat sonrası hemen işlendiğinden besin değerini iyi korur; taze bezelye ise doğru zamanda tüketildiğinde daha belirgin bir tatlılık sunar.
Taze bezelye çiğ yenir mi?
Evet, taze ve genç bezelye taneleri çiğ olarak salatalarda tüketilebilir; tatlımsı ve gevrek bir tada sahiptir.
Taze bezelyenin şeker oranı neden yüksektir?
Hasat sonrası bezelyedeki doğal şeker, zamanla enzimatik olarak nişastaya dönüşür; bu yüzden taze toplanmış bezelye daha tatlıdır, bekledikçe tadı hafifçe nişastamsı olur.
Taze bezelye kaç dakika haşlanır?
Kaynayan suda genellikle 2-4 dakika, tanelerin boyutuna göre değişmek üzere haşlanması yeterlidir; fazla pişirmek rengi ve tatlılığı azaltır.