Preventing cross-contamination, handwashing, and storage temperatures — the basics of kitchen safety.
Food Safety and Hygiene Rules
Step-by-Step Technique
Ellerini Yıka
Sabunlu suyla en az 20 saniye boyunca ellerini, bileklerini ve tırnak aralarını ov, ardından temiz bir havluyla kurula.
Correct result: Sabun köpüğü ellerinin tamamını, bilek dahil kaplıyor.
Common mistake: Sadece parmak uçlarını ıslatıp geçmek mikrobu üzerinde bırakır.
Islak elle bıçak veya elektrik prizi tutma.
Çalışma Tezgahını Temizle
Tezgahı ve kullanacağın araçları deterjanlı sıcak suyla sil, ardından temiz bir bezle kurula.
Correct result: Tezgahta yağ lekesi, kırıntı ya da nem kalmıyor.
Common mistake: Aynı bezle önce çiğ eti sonra sebzeyi silmek çapraz bulaşma taşır.
Çamaşır suyunu ve deterjanı asla karıştırma; zehirli gaz açığa çıkar.
Çiğ ve Pişmiş Ürünleri Ayır
Çiğ et, tavuk ve balık için ayrı bir kesme tahtası kullan; bu tahtayı diğer malzemelerle hiç temas ettirme.
Correct result: Çiğ et için ayrılmış tahta, diğer malzemelerle temas etmiyor.
Common mistake: Aynı tahtada önce tavuk sonra salatalık doğramak bakteriyi salataya taşır.
Çiğ tavuğu lavaboda yıkama; sıçrayan su bakteriyi etrafa yayar.
Bıçağı Güvenli Taşı ve Sakla
Bıçağı ucu aşağı bakacak, kenarı vücudundan uzak duracak şekilde taşı; kullanım sonrası bloka veya kılıfa yerleştir.
Correct result: Bıçağı ucu aşağı, kenarı vücuduna dönük şekilde taşıyorsun.
Common mistake: Bıçağı bulaşık suyunun içinde bırakmak görünmez kesik riski yaratır.
Düşen bıçağı havada yakalamaya çalışma, düşmesine izin ver.
Ocağı Kontrollü Kullan
Tencere ve tava saplarını ocağın dışına taşmayacak şekilde içeri çevir, ocak başında bol kollu kıyafetle çalışma.
Correct result: Tencere sapları ocağın dışına taşmıyor.
Common mistake: Sapları dışarı çevirmek çarpıp devirme riski taşır.
Ocak başında bol kollu kıyafetle çalışma; kumaş aleve kolayca yaklaşır.
Yangın Anında Doğru Tepki Ver
Yağ yangınında ocağı kapat, tavayı kapak veya nemli büyük bir bezle ört; kapağı en az birkaç dakika açma.
Correct result: Alev kapak veya nemli bezle kesiliyor, yeniden alevlenmiyor.
Common mistake: Yağ yangınına su dökmek buhar patlamasına yol açıp alevi büyütür.
Kontrol edemediğin yangında hemen mutfağı terk et ve 112'yi ara.
What Does the Right Result Look Like?
Color
Çiğ et ve tavukta gri-yeşil leke yoktur, temiz kırmızı/pembe renk görünür; renk değişimi bozulma sinyalidir.
Texture
Temizlenmiş tezgah ve tahta elle dokunulduğunda kaygan veya yapışkan hissettirmez.
Consistency
Bulaşık suyundaki deterjan köpüğü sulanıp dağılmadan durur; bu suyun hâlâ etkili temizlediğini gösterir.
Sound
Bıçak kesme tahtasına değdiğinde sabit ve düzenli bir ses çıkarır; tahta kaymıyorsa yerine iyi oturmuş demektir.
Smell
Temizlenmiş yüzeylerde deterjan dışında keskin veya ekşi bir koku kalmaz; ekşi koku bakteri üremesinin işaretidir.
Common Mistakes
Aynı kesme tahtasını çiğ tavuk ve sebze için kullanmak
Why it happens: Tavuktaki bakteriler (ör. Salmonella) sebzeye geçer; sebze pişirilmeden yenirse hastalığa yol açar
How to prevent it: Çiğ et için ayrı, tercihen farklı renkte bir tahta kullan
How to fix it: Karışıklık olduysa tahtayı sıcak sabunlu suyla iyice yıka, mümkünse dezenfekte et
Çiğ tavuğu lavaboda yıkamak
Why it happens: Sıçrayan su bakterileri tezgaha, bulaşıklara ve diğer yüzeylere taşır
How to prevent it: Yıkama yerine doğru pişirme sıcaklığına (74 °C) güven
How to fix it: Sıçrama alanını hemen deterjanla sil ve dezenfekte et
Yağ yangınına su dökmek
Why it happens: Su aniden buhara dönüşüp yanan yağı püskürtür, yangın büyür
How to prevent it: Ocağın yanında her zaman bir kapak veya nemli bez bulundur
How to fix it: Ocağı kapat, tavayı kapakla ört, alevin kendi kendine sönmesini bekle
Bulaşık bezini gün boyu değiştirmeden kullanmak
Why it happens: Nemli bez birkaç saat içinde bakteri üretmeye başlar, temizlerken kirletir
How to prevent it: Bezi her kullanımdan sonra sık, günde en az bir kez değiştir veya kaynat
How to fix it: Kirli bezi hemen değiştir, yüzeyi temiz bir bezle tekrar sil
Practice Task
Mutfağını Güvenlik Turundan Geçir
Kendi mutfağında el yıkama alışkanlığını, tahta/bıçak ayrımını, buzdolabı sıcaklığını ve bir yangın anında ilk yapacağını gözden geçir.
10 min- Mutfak termometresi (buzdolabı ölçümü için)
- Deterjan ve temiz bez
- Renkli veya ayrı kesme tahtaları (varsa)
Dersi Tamamla işaretini kullanmak ve ilerlemeni kaydetmek için giriş yap.