Bakla

Bakla Nedir?

Bakla (Vicia faba), iri, düz taneleriyle bilinen ve dünyanın en eski yetiştirilen bakliyatlarından biridir. Türkiye’de taze hâliyle ilkbaharın habercisi sayılır; olgunlaşıp kurutulduğunda ise yıl boyu tüketilebilen bir bakliyata dönüşür.

Taze baklanın dış kabuğu (bakla kılıfı) ve iç tane zarı yenmeden ayıklanır; kuru baklada ise genelde iç zar da soyularak acılığı azaltılır.

Baklanın Besin Değerleri

Haşlanmış 100 gram kuru bakla yaklaşık 110 kcal, 7,6 g bitkisel protein ve 5,4 g lif içerir. Demir ve folat açısından da zengindir.

Baklanın Faydaları Nelerdir?

Bitkisel protein ve lif kaynağı olan bakla, dengeli beslenmenin parçası olarak taze sebze mevsiminde hafif bir seçenektir. Folat içeriği, geleneksel olarak özellikle bahar aylarında tüketilen besinler arasında değerli görülmesine katkı sağlar.

Bu bilgiler geneldir; bakla bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Favizm (G6PD eksikliği) rahatsızlığı olanların bakla tüketimi konusunda mutlaka doktoruna danışması gerekir.

Bakla Nasıl Seçilir?

Taze baklada kılıf sertliği ve renk canlılığı, kuru baklada ise tane bütünlüğü ve rengi aranır.

• Taze bakla kılıfı parlak yeşil ve kırılınca çıtır sesi vermeli.
• Kılıf içindeki taneler henüz küçükse bakla daha körpe ve tatlıdır.
• Kuru baklada kırık tane ve toz oranı düşük olmalı.

Bakla Nasıl Saklanır?

Taze bakla buzdolabında delikli poşette 4–5 gün taze kalır; kılıfından ayıklanıp dondurulursa aylarca saklanabilir. Kuru bakla ise kapalı bir kapta serin ve karanlık bir dolapta 1 yıla kadar bozulmaz.

Mutfakta Bakla Kullanımı

Taze bakla zeytinyağlı yemeklerde, kuru bakla ise çorba ve ezme kıvamındaki tariflerde değerlendirilir. Her iki hâli de dereotu ile iyi uyum sağlar.

Zeytinyağlı Bakla Nasıl Yapılır?

Ayıklanmış taze bakla; soğan, zeytinyağı ve az suyla kısık ateşte 20–25 dakika pişirilir, üzerine dereotu ve limon eklenip soğuk servis edilir.

Bakla Ezmesi Nasıl Yapılır?

Haşlanıp iç zarı soyulan kuru bakla; sarımsak, zeytinyağı ve limon suyuyla püre kıvamına getirilir. Mezelik olarak nane ve kırmızı toz biberle servis edilir.

Bakla Hangi Tariflerle Kullanılır?

Zeytinyağlı bakla, bakla ezmesi, etli bakla yemeği ve baklalı pilav en sevilen tariflerdendir.

Sıkça Sorulan Sorular

Bakla çiğ yenir mi?

Çok körpe taze bakla, iç zarı soyulduktan sonra çiğ olarak da tüketilebilir; ancak olgunlaşmış taneler sertleştiği ve acılaştığı için pişirilmesi önerilir.

Bakla neye iyi gelir?

Bitkisel protein, lif ve folat açısından zengindir; dengeli beslenmenin parçası olarak değerlidir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.

Bakla neden acı olur?

Tane olgunlaştıkça iç zarı kalınlaşır ve hafif acı bir tat kazanır; bu yüzden olgun tanelerde iç zarın soyulması önerilir.

Herkes bakla yiyebilir mi?

G6PD enzim eksikliği (favizm) olan kişilerde bakla ciddi bir reaksiyona yol açabilir; bu kişilerin bakla tüketmeden önce mutlaka doktoruna danışması gerekir.

Taze bakla ile kuru bakla aynı şekilde mi pişirilir?

Hayır; taze bakla kısa sürede (20–25 dakika) pişerken kuru bakla önce ıslatılıp ardından 40–60 dakika haşlanmalıdır.