Patates

Patates Nedir?

Patates (Solanum tuberosum), patlıcangiller familyasından, toprak altında gelişen nişastalı bir yumru sebzedir. Kökeni Güney Amerika’ya dayanır; bugün dünyanın en yaygın yetiştirilen ve tüketilen sebzelerinden biridir.

Onlarca çeşidi bulunur; kabuk rengi sarıdan kırmızıya, iç rengi beyazdan sarıya değişir. Nötr ve hafif tatlımsı bir tada sahiptir, bu yüzden hem tatlı hem tuzlu sayısız tarife uyum sağlar.

Patatesin Besin Değerleri

Patates, 100 gramda yaklaşık 77 kcal enerji ve 17,5 g karbonhidrat içeren, öncelikle nişasta kaynağı bir sebzedir. Ayrıca potasyum ve C vitamini bakımından da dikkate değer bir kaynaktır.

Patatesin Faydaları Nelerdir?

Potasyum ve C vitamini içeriğiyle patates, dengeli beslenmenin parçası olarak enerji kaynağı sebzelerdendir. Pişirme yöntemi besin değerini belirgin şekilde etkiler; kabuğuyla haşlamak veya fırınlamak, kızartmaya göre daha az yağ içerir.

Bu bilgiler geneldir; patates bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Patates Nasıl Seçilir?

Taze patates sert, pürüzsüz kabuklu ve filizlenmemiş olandır; yeşillenmiş ya da filizlenmiş patates tercih edilmemelidir.

• Kabuk pürüzsüz ve sert olmalı; yumuşak, buruşuk bölge çürümenin başlangıcıdır.
• Yeşillenmiş kısımlar bulunmamalı; bu bölgeler acı bir bileşik biriktirir ve kesilip atılmalıdır.
• Filiz sürmemiş olanlar tercih edilmeli; filizlenme, patatesin yaşlandığını gösterir.

Patates Nasıl Saklanır?

Patates serin, karanlık ve kuru bir yerde 2–3 ay saklanabilir; buzdolabında saklanması düşük sıcaklıkta nişastanın şekere dönüşmesine ve pişince istenmeyen bir tatlılığa yol açabileceğinden önerilmez. Soğanla birlikte saklamaktan kaçınılmalıdır; soğan patatesin filizlenmesini hızlandırır.

Mutfakta Patates Kullanımı

Patates haşlanarak, fırında, kızartılarak ya da ezilip püre yapılarak pişirilir. Kabuğuyla pişirmek hem besin kaybını azaltır hem doku bütünlüğünü korur.

Patates Nasıl Haşlanır?

Eşit boyda doğranmış patatesler soğuk suyla tencereye konup kaynatılır; çatalla batırıldığında yumuşayana dek 15–20 dakika pişirilir. Soğuk suyla başlamak eşit pişme sağlar.

Fırında Patates Nasıl Yapılır?

Dilimlenmiş patatesler zeytinyağı, tuz ve baharatla harmanlanıp yüksek ısılı fırında kenarları kızarana dek 30–35 dakika kavrulur.

Patates Hangi Tariflerle Kullanılır?

Patates püresi, fırında patates, patates kızartması ve patatesli yemekler en sevilen kullanım alanlarıdır. Küp doğranmış patates çorba ve yahnilerde de temel bir bileşendir.

Sıkça Sorulan Sorular

Patates neye iyi gelir?

Patates; potasyum, C vitamini ve karbonhidrat açısından zengin, doyurucu bir enerji kaynağıdır ve dengeli beslenmenin parçası olarak tüketilir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.

Yeşillenmiş patates yenir mi?

Yeşillenmiş kısımlar acı bir doğal bileşik biriktirir; bu bölgeler bolca kesilip atılmalıdır. Patatesin tamamı yeşillenmişse tüketilmemesi önerilir.

Patates buzdolabında mı saklanmalı?

Hayır; soğuk, nişastanın hızla şekere dönüşmesine yol açar ve pişince istenmeyen bir tatlılık ile daha koyu bir kızarma oluşturabilir. Serin, karanlık bir kiler daha uygundur.

Patates kabuğuyla mı yenmeli?

İyice yıkanmış patatesin kabuğu yenebilir ve lif içeriğine katkı sağlar; ancak filizlenmiş ya da yeşillenmiş kabuklar mutlaka temizlenmelidir.

Patates dondurulabilir mi?

Çiğ patates dondurulduğunda dokusu bozulur; ancak haşlanıp püre yapıldıktan ya da önceden kızartıldıktan sonra dondurulması daha iyi sonuç verir.