Pazı
Beta vulgaris subsp. vulgaris (Cicla Grubu)Geniş yeşil yaprakları ve beyaz ya da renkli sapıyla pancarın yapraklı akrabası. Zeytinyağlısı ve kavurmasıyla mevsimlik sofraların klasiğidir.
Pazı Nedir?
Pazı (Beta vulgaris subsp. vulgaris, Cicla Grubu), şeker pancarı ve kırmızı pancarla aynı türden, ama kökü yerine yaprağı için yetiştirilen bir sebzedir. Geniş, parlak yeşil yaprakları ve beyaz, sarı ya da kırmızı olabilen etli sapıyla tanınır.
Yaprakları ıspanağa benzer hafif topraksı bir tada, sapı ise daha nötr ve kereviz benzeri bir dokuya sahiptir. Bu yüzden birçok tarifte sap ve yaprak ayrı ayrı pişirilir.
Pazının Besin Değerleri
Pazı çok düşük kalorili, besin yoğunluğu yüksek bir yapraklı sebzedir; 100 gramı yalnızca 19 kcal enerji taşır. Özellikle K vitamini ve A vitamini bakımından zengindir, ayrıca magnezyum ve potasyum sunar.
Pazının Faydaları Nelerdir?
Düşük kalorisi ve yüksek vitamin-mineral içeriğiyle pazı, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan yapraklı sebzelerdendir. Koyu yeşil yapraklı sebzelerdeki bitkisel bileşikler üzerine çalışmalar vardır; bu bulgular genel bir sağlık önerisine dönüşmüş değildir.
Bu bilgiler geneldir; pazı bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Kan sulandırıcı kullananların yüksek K vitamini içeriği nedeniyle tüketimlerini uzmanına danışması önerilir.
Pazı Nasıl Seçilir?
Taze pazı canlı yeşil yapraklı, sert ve nemli saplı olandır; sarkmış, sararmış yapraklar bayatlama işaretidir.
- Yapraklar parlak, koyu yeşil ve dik durmalı; sararma ya da solma tazeliğini yitirdiğini gösterir.
- Sap sert ve nemli görünmeli, buruşmuş ya da kurumuş olmamalı.
- Küçük-orta boy demetler genelde daha gevrek ve az lifli olur.
Pazı Nasıl Saklanır?
Pazı buzdolabının sebzeliğinde, yıkanmadan delikli bir poşette 3–5 gün tazeliğini korur. Nem çürümeyi hızlandırdığından yıkama pişirmeden hemen önce yapılmalıdır. Yapraklar kısa süre haşlanıp (blanch) dondurularak da saklanabilir.
Mutfakta Pazı Kullanımı
Pazı zeytinyağlı yemeklerde, kavurmada, çorbada ya da börek içi olarak pişirilir. Sap ve yaprağın pişme süresi farklı olduğundan sap önce, yaprak sonra eklenirse daha dengeli bir sonuç alınır.
Zeytinyağlı Pazı Nasıl Yapılır?
Doğranmış sap ve yapraklar soğan ve pirinçle birlikte zeytinyağında kısık ateşte, kendi suyunu salıp yumuşayana dek 20–25 dakika pişirilir; soğuk servis edilir.
Pazı Kavurması Nasıl Yapılır?
İnce doğranmış pazı tereyağı ya da zeytinyağında soğan ve sarımsakla birlikte orta ateşte, suyunu bırakıp çekene dek 10–12 dakika kavrulur; yanına yoğurt ile servis edilir.
Pazı Hangi Tariflerle Kullanılır?
Zeytinyağlı pazı, pazı kavurması, pazı çorbası ve pazı sarması en sevilen tariflerdendir. Doğranmış yapraklar mercimek çorbasına ve börek içlerine de eklenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Pazı neye iyi gelir?
Pazı; K vitamini, A vitamini ve magnezyum açısından zengindir ve düşük kalorisiyle dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkar. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Pazı ile ıspanak aynı mıdır?
Hayır, farklı türlerdir. Pazı pancar familyasından, kalın saplı bir yapraklı sebzeyken ıspanak daha ince yapraklı ayrı bir türdür; tatları benzese de dokuları belirgin şekilde farklıdır.
Pazının sapı atılır mı?
Hayır, atılmamalı; sap yaprak kadar besleyicidir ve ince doğranıp önce sotelenerek kullanılabilir, israfı önler.
Pazı çiğ yenir mi?
Genç, körpe pazı yaprakları çiğ olarak salatalarda tüketilebilir; ancak olgun yapraklar sert ve hafif acımsı olduğundan genellikle pişirilerek tüketilir.
Pazı ne kadar pişirilmeli?
Yapraklar 3–5 dakikada, sap ise 8–10 dakikada yumuşar. Fazla pişirmek hem rengini soldurur hem besin kaybını artırır.