Semizotu
Portulaca oleraceaEtli, çıtır yapraklı ve hafif ekşimsi tadıyla yaz aylarının serinletici yeşilliği. Yoğurtlu haliyle sofraların vazgeçilmez mezelerindendir.
Semizotu Nedir?
Semizotu (Portulaca oleracea), etli, kırmızımsı sapları ve küçük, kalınca yeşil yapraklarıyla tanınan, sıcak ve kurak koşullara dayanıklı bir yeşilliktir. Hem kültürü yapılır hem de kendiliğinden yetişen bir tür olarak bahçelerde sıkça karşılaşılır.
Hafif ekşimsi, limonumsu bir tadı ve çıtır, sulu bir dokusu vardır. Yaz sıcağında serinletici bir sebze olarak özellikle yoğurtlu mezelerde ve salatalarda tüketilir.
Semizotunun Besin Değerleri
Semizotu düşük kalorili bir yeşilliktir; 100 gramı yaklaşık 20 kcal enerji içerir. Yapraklı sebzeler arasında dikkat çekici biçimde bitkisel kaynaklı omega-3 yağ asitleri (alfa-linolenik asit) taşır, ayrıca A vitamini, C vitamini ve potasyum sunar.
Semizotunun Faydaları Nelerdir?
Düşük kalorisi, potasyum ve bitkisel omega-3 içeriğiyle semizotu, dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan yeşilliklerdendir. Bu bileşikler üzerine sürdürülen çalışmalar vardır; bu bulgular henüz genel bir sağlık önerisine dönüşmemiştir.
Bu bilgiler geneldir; semizotu bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.
Semizotu Nasıl Seçilir?
Taze semizotu canlı yeşil yapraklı, etli ve gergin saplı olandır; sarkmış, solmuş demet bayatlama işaretidir.
- Yapraklar dolgun ve parlak yeşil olmalı; sararmış ya da buruşmuş yaprak tazeliğini yitirmiştir.
- Sap kalın ve gergin olmalı, esneyip bükülmemeli.
- Kökleriyle satılan demetler genelde daha uzun taze kalır.
Semizotu Nasıl Saklanır?
Semizotu buzdolabının sebzeliğinde, yıkanmadan nemli bir beze sarılı hâlde 3–4 gün tazeliğini korur. Etli yaprakları çabuk yumuşadığından uzun saklama önerilmez; tüketileceği gün yıkanması en iyi sonucu verir.
Mutfakta Semizotu Kullanımı
Semizotu en çok çiğ olarak yoğurtla ya da hafif haşlanıp zeytinyağıyla tüketilir. Etli dokusu ve ekşimsi tadı, sarımsaklı yoğurtla klasik bir ikili oluşturur.
Yoğurtlu Semizotu Nasıl Yapılır?
Yıkanıp doğranmış çiğ semizotu, süzme yoğurt, sarımsak ve tuzla karıştırılır; üzerine zeytinyağı gezdirilerek soğuk servis edilir.
Zeytinyağlı Semizotu Nasıl Yapılır?
Doğranmış semizotu soğan, domates ve pirinçle birlikte zeytinyağında kısık ateşte 15–18 dakika pişirilir; soğuk ya da ılık servis edilir.
Semizotu Hangi Tariflerle Kullanılır?
Yoğurtlu semizotu, zeytinyağlı semizotu, semizotu salatası ve semizotlu börek en sevilen tariflerdendir. İnce doğranmış hâli yazlık soğuk çorbalara da katılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Semizotu neye iyi gelir?
Semizotu; potasyum, A ve C vitamini ile bitkisel omega-3 yağ asitleri açısından zengindir ve dengeli beslenmenin parçası olarak öne çıkan bir yeşilliktir. Bir besindir; herhangi bir hastalığı iyileştirme iddiası taşımaz.
Semizotu çiğ mi yenir, pişirilir mi?
Her ikisi de yaygındır; çiğ hâlde yoğurtla, hafif haşlanmış hâlde zeytinyağlı yemeklerde tüketilir. Uzun pişirme etli dokusunu kaybettirdiğinden kısa pişirme tercih edilir.
Semizotu ekşi tadı neden gelir?
Yapraklarındaki doğal organik asitlerden kaynaklanan hafif ekşimsi, limonumsu bir tat vardır; bu tat yoğurt ve sarımsakla dengelenir.
Semizotu nasıl yıkanır?
Etli yaprakları arasında toprak ve kum gizlenebildiğinden bol suda birkaç kez çalkalanarak, gerekirse birkaç dakika suda bekletilerek yıkanmalıdır.
Semizotu dondurulabilir mi?
Etli, sulu dokusu nedeniyle dondurma sonrası çiğ tüketime uygun değildir; ancak pişmiş yemek olarak hazırlanıp dondurulabilir.