Taze Bakla
Vicia fabaKalın yeşil kabuğu içinde iri taneleriyle ilkbaharın habercisi bir bakliyat. Zeytinyağlı, fava ve taze kabuklu haliyle pişirilir.
Taze Bakla Nedir?
Taze bakla, baklagiller familyasından bakla bitkisinin (Vicia faba) henüz olgunlaşmamış, yeşil kabuklu haldeki halidir. İlkbaharın ilk ürünlerinden biri olarak pazarlarda kabuklu demetler halinde satılır; kabuğu kalın ve süngerimsi, içindeki taneler ise iri ve açık yeşildir.
Olgunlaştıkça sertleşen kuru bakla taneleri fava yapımında kullanılırken, taze bakla doğrudan sebze gibi pişirilir.
Taze Baklanın Besin Değerleri
Kabuğundan çıkarılmış taze bakla, 100 gramda yaklaşık 88 kcal enerji, 7,9 g protein ve 5,4 g lif içerir; bitkisel protein kaynakları arasında öne çıkan bakliyatlardandır. C vitamini ve potasyum içeriği de dikkat çekicidir.
Taze Baklanın Faydaları Nelerdir?
Yüksek bitkisel protein ve lif içeriğiyle taze bakla, dengeli beslenmenin bir parçası olarak doyurucu bir sebze-bakliyat seçeneğidir.
Bu bilgiler geneldir; taze bakla bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez. Toplumun bir kısmında görülen kalıtsal G6PD enzim eksikliği (favizm) durumunda bakla tüketimi ciddi bir reaksiyona yol açabilir; bu durumu bilen veya şüphelenen kişilerin bakla tüketmeden önce mutlaka doktoruna danışması gerekir.
Taze Bakla Nasıl Seçilir?
Taze bakla, kabuğu parlak açık yeşil, sert ve dolgun olandır; sararmış veya buruşmuş kabuklu demetler bayatlamış olabilir.
- Kabuk parlak yeşil, sert ve dolgun olmalı
- Kabuk kırıldığında taneler diri ve açık renkli olmalı
- Çok iri ve sertleşmiş taneler daha az yumuşak olur, küçük-orta boy tercih edilmeli
Taze Bakla Nasıl Saklanır?
Kabuklu taze bakla buzdolabında 3–4 gün tazeliğini korur. Kabuğundan çıkarılmış taneler ise daha hızlı bozulduğundan 1–2 gün içinde tüketilmeli veya haşlanıp dondurulmalıdır.
Mutfakta Taze Bakla Kullanımı
Taze bakla en çok zeytinyağlı bir sebze yemeği olarak, ayrıca haşlanıp ezilerek fava şeklinde veya kabuğuyla birlikte ızgarada pişirilir.
Zeytinyağlı Taze Bakla Nasıl Yapılır?
Kabuğundan çıkarılan taneler soğan, havuç ve dereotuyla birlikte zeytinyağında kısık ateşte, üzerini örtecek kadar suyla yumuşayana dek pişirilir; ılık servis edilir.
Taze Baklalı Fava
Haşlanan taze bakla taneleri soğanla birlikte püre haline getirilip zeytinyağı ve limonla tatlandırılır; üzerine dereotu serpilerek meze olarak sunulur.
Taze Bakla Hangi Tariflerle Kullanılır?
Zeytinyağlı bakla, taze baklalı fava ve baklalı pilav bu bahar bakliyatının en sevilen tarifleridir; ızgara kabuklu bakla da sofralarda yer bulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Taze bakla neye iyi gelir?
Taze bakla; bitkisel protein, lif, C vitamini ve potasyum açısından zengindir, dengeli beslenmenin parçası olarak değerlendirilebilir. Bir besindir, hastalık tedavisi iddiası taşımaz.
Favizm nedir, bakla ile ilişkisi nedir?
Favizm, G6PD enzim eksikliği olan kişilerde bakla tüketimi veya bazı ilaçlarla tetiklenebilen, kırmızı kan hücrelerinin yıkımına yol açan kalıtsal bir durumdur. Bu kişilerin bakla tüketmeden önce doktoruna danışması önemlidir.
Taze bakla çiğ yenir mi?
Çok genç ve küçük taneler çiğ olarak az miktarda tüketilebilir, ancak genellikle haşlanarak veya pişirilerek tüketilmesi tercih edilir.
Taze bakla ile kuru bakla arasındaki fark nedir?
Taze bakla, bitkinin henüz olgunlaşmamış yeşil halidir ve doğrudan sebze gibi pişirilir; kuru bakla ise olgunlaşıp kurutulmuş tanelerdir ve genellikle ıslatılıp haşlanarak fava gibi yemeklerde kullanılır.
Taze bakla nasıl kabuğundan çıkarılır?
Dış kalın kabuk elle veya bıçakla açılıp taneler çıkarılır; isteğe göre haşlandıktan sonra tanelerin üzerindeki ince zar da soyularak daha yumuşak bir doku elde edilebilir.