Yaban Turpu

Yaban Turpu Nedir?

Yaban turpu (Armoracia rusticana), kalın, beyaz ve uzun bir köktür; hardal ve wasabi ile aynı turpgiller ailesindendir. Bütün hâlde neredeyse kokusuzken, rendelendiğinde keskin, buruna vuran bir aroma açığa çıkar.

Bu keskinlik hücreler kesildiğinde oluşan uçucu bileşiklerden gelir ve zamanla hafifler. Bu yüzden yaban turpu genellikle taze rendelenip az miktarda, tat verici olarak kullanılır.

Yaban Turpunun Besin Değerleri

Yaban turpu, kök olarak 100 gramda yaklaşık 48 kcal enerji ve lif içerir; C vitamini bakımından kaynaktır. Ancak çok az miktarda kullanıldığından porsiyondaki payı düşüktür; değerler yaklaşık verilmiştir.

Yaban Turpu Nasıl Tüketilmeli?

Keskin bir tat vericidir; az miktarda kullanılması önerilir. Aşırısı ağız ve burunda güçlü bir yanma hissi verebilir, bu yüzden ölçülü tüketilir.

Bu bilgiler geneldir; yaban turpu bir besindir, tıbbi tedavi yerine geçmez.

Yaban Turpu Nasıl Seçilir?

İyi bir yaban turpu, sıkı, sert ve nemli görünen köktür; buruşmuş, yumuşamış ya da yeşermiş örnekler tercih edilmez. Taze kesilen yüzey beyaz ve nemli olmalıdır.

• Kök sert, sıkı ve dolgun olmalı
• Kesik yüzey beyaz ve nemli görünmeli
• Yumuşama, buruşma ve yeşerme istenmez

Yaban Turpu Nasıl Saklanır?

Bütün yaban turpu buzdolabında delikli poşette 1–2 hafta saklanır; rendelendikten sonra aroması hızla uçtuğundan taze rendelenmesi önerilir. Sirkeyle karıştırılıp kavanozda daha uzun saklanabilir.

Mutfakta Yaban Turpu Kullanımı

Yaban turpu taze rendelenip kremalı-sirkeli sos yapımında; soğuk et, rozbif, füme balık ve sandviçlerin yanında kullanılır. Az miktarı bile belirgin bir keskinlik verir; ısıyla aroması azaldığından çoğunlukla sona eklenir.

Yaban Turpu Sosu Nasıl Yapılır?

Taze rendelenen yaban turpu, krema ya da ekşi krema ve az sirke-tuz ile karıştırılır; birkaç dakika dinlendirilip soğuk et ve balık yanında servis edilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Yaban turpu ile wasabi aynı mı?

Aynı ailedendir ve tatları benzer; birçok hazır “wasabi” ürünü aslında boyanmış yaban turpundan yapılır. Gerçek wasabi ise farklı ve daha pahalı bir bitkidir.

Yaban turpu neden rendelenince keskinleşir?

Kök kesilip rendelendiğinde hücrelerdeki bileşikler tepkimeye girip uçucu keskin aromayı açığa çıkarır; bu yüzden bütünken kokusuz, rendelenince keskindir.

Yaban turpunun keskinliği nasıl korunur?

Rendelendikten hemen sonra az sirke eklemek keskin aromayı sabitler; ısı ve uzun bekleme ise aromayı azaltır.