Malzeme Ayıklama ve Temizleme

15 dk Başlangıç Şef Aylin Demir

Bakliyat ve Tahılı Ayıklamadan Kullanma

Mercimek, nohut, fasulye gibi kuru bakliyatlar paketlense de içinde küçük taş, kırık tane ya da toz kalıntısı bulunabilir. Bakliyatı geniş bir tepsiye dökip elle karıştırarak taş ve yabancı madde ayıklamak, yemeğe diş kıran bir taş karışmasını önleyen basit ama atlanan bir adımdır.

Ayıkladıktan sonra bakliyatı bir süzgeçte akan suyla durulamak, işleme sırasında biriken tozu ve varsa böcek kalıntısını temizler; su berraklaşana kadar durulamak yeterlidir.

Pratik İpucu

Pirinci yıkarken suyun tamamen berraklaşmasını beklemek gerekmez; 2-3 kez durulamak fazla nişastayı almaya yeterlidir, aşırı yıkamak pirincin besin değerini azaltabilir.

Yeşillik ve Otları Katman Katman Temizle

Maydanoz, dereotu gibi yapraklı otlar toprak ve kum tuttuğu için tek seferde değil iki aşamalı yıkanmalıdır: önce büyük bir kapta bekletip sallamak, sonra süzgeçte akan suyla durulamak. İlk suyun dibinde kum görmek, ilk yıkamanın gerekli olduğunu kanıtlar.

Marul gibi gövdeli yeşillikler yapraklarına ayrılıp her yaprağın iç kısmı da kontrol edilmelidir; toprak genelde gövdeye yakın yapraklarda birikir.

Görünüşte temiz bir yeşillik, dibinde hâlâ kum taşıyor olabilir. Ayıklama gözle değil, suyu değiştirerek doğrulanır.

Et ve Balığı Ayıklarken Nelere Bakılır

Kıyma veya et parçası alırken renk ve koku ilk kontrol noktasıdır: kırmızı et açık kırmızı-koyu kırmızı arası olmalı, gri-yeşil leke ya da keskin bir koku varsa kullanılmamalıdır. Balıkta gözlerin parlak ve dolgun olması, solungaçların kırmızı kalması tazeliğin işaretidir.

Balığı temizlerken pul, yüzgeç ve varsa kılçık kalıntılarını kontrol etmek, pişirme sırasında ağza kılçık kaçmasını önler; parmak ucuyla filetoyu yoklayarak kılçık aramak birkaç saniye alan ama önemli bir adımdır.

Sebzede Çürük ve Ezik Kısmı Ayır

Bir sebzenin sadece bir kısmı çürümüşse tamamını atmak gerekmez; çürük kısmı bolca kesip atmak (çürüğün etrafından en az 1-2 cm) genelde yeterlidir, çünkü küf ve çürüme görünenden biraz daha geniş bir alana yayılabilir. Ancak yumuşak, sulu meyvelerde (çilek, şeftali) çürüme daha hızlı yayıldığı için tüm meyveyi atmak daha güvenlidir.

Patates ve soğanda filizlenme başlamışsa filizin kendisi atılmalı, ama sebzenin geri kalanı genellikle kullanılabilir; yeşile dönmüş patates kabuğu ise acımsı bir bileşik (solanin) içerebileceğinden o kısım kalın soyularak çıkarılmalıdır.

Ayıklanan Malzemeyi Doğru Saklamaya Geçir

Ayıklanıp yıkanan malzeme hemen kullanılmayacaksa nemi alınıp (kağıt havluyla) hava geçirmez bir kapta buzdolabına kaldırılmalıdır; ıslak bırakılan yeşillik birkaç saat içinde çürümeye başlar.

Teknik

Adım Adım Teknik

Bakliyatı Tepsiye Dök ve Ayıkla

4 dk

Mercimek, nohut gibi bakliyatı geniş bir tepsiye dök, elle karıştırarak taş ve kırık taneleri ayır.

Doğru sonuç: Tepside taş, kırık tane ya da yabancı madde kalmamış.

Sık hata: Ayıklamayı atlamak yemeğe taş karışmasına yol açabilir.

Bakliyatı Durula

2 dk

Ayıklanan bakliyatı bir süzgeçte akan suyla su berraklaşana kadar durula.

Doğru sonuç: Süzgeçten akan su artık bulanık değil.

Sık hata: Durulamayı atlamak işleme tozunu yemeğe taşır.

Yeşilliği İki Aşamada Yıka

5 dk

Önce büyük bir kapta bekletip salla, sonra süzgeçte akan suyla durula.

Doğru sonuç: İlk suyun dibinde kum kalmamış, ikinci suda da bulanıklık yok.

Sık hata: Tek seferde yıkamak dipte kalan kumu temizlemez.

Et veya Balığı Renk ve Kokuyla Kontrol Et

2 dk

Kırmızı etin rengini, balığın göz ve solungaçlarının tazeliğini kontrol et.

Doğru sonuç: Et parlak kırmızı, balık gözleri dolgun ve parlak.

Sık hata: Yalnızca son kullanma tarihine bakıp görünümü kontrol etmemek.

Gri-yeşil leke veya keskin koku varsa malzemeyi kullanma.

Çürük Kısmı Kesip Ayır

2 dk

Sebzenin çürük kısmını çevresinden en az 1-2 cm bırakarak kes, geri kalanını kullan.

Doğru sonuç: Kalan sebze kısmı sağlam, leke veya yumuşama içermiyor.

Sık hata: Yalnızca görünen çürüğü kesmek, altında yayılmış küfü bırakabilir.

Kontrol

Doğru Sonuç Nasıl Görünür?

Güvenli İç SıcaklıkAyıklanan et ve balık, işlem boyunca oda sıcaklığında 2 saatten fazla bekletilmemiş, buzdolabı sıcaklığına (4 °C altı) yakın tutulmuştur.

Renk

Ayıklanan et açık-koyu kırmızı arası, balık pul ve derisi parlak; gri-yeşil leke yoktur.

Doku

Yıkanan yeşillik yaprakları dokununca gevrek ve diri hisseder; sarkık ya da cıvık yapraklar ayıklanmalıdır.

Kıvam

Ayıklanmış bakliyatta her tane benzer büyüklükte ve renktedir, kırık ya da renk farkı yoktur.

Ses

Süzgeçte durulanan bakliyatın üzerinden geçen su net bir akış sesi çıkarır, taş varsa metalik bir ses duyulur.

Koku

Ayıklanan malzeme kendine özgü hafif kokusunu taşır; keskin veya ekşi bir koku bozulma işaretidir.

Dikkat

Sık Yapılan Hatalar

Bakliyatı ayıklamadan doğrudan kullanmak

Neden olur: Paketli bakliyatta bile küçük taş ya da yabancı madde bulunabilir

Nasıl önlenir: Her seferinde ayıklama adımını atlamadan uygula

Nasıl düzeltilir: Kullanmadan önce tepsiye dökülüp ayıklanmalı

Yeşilliği tek seferde yıkamak

Neden olur: Dipte biriken kum ve toprak tek yıkamada tam temizlenmeyebilir

Nasıl önlenir: İki aşamalı yıkamayı (bekletme + durulama) alışkanlık hâline getir

Nasıl düzeltilir: İkinci bir yıkama aşaması ekle

Sebzenin çürük kısmını yalnızca yüzeyden kesmek

Neden olur: Küf ve çürüme görünenden biraz daha geniş bir alana yayılmış olabilir

Nasıl önlenir: Çürüğün etrafından en az 1-2 cm bırakarak kes

Nasıl düzeltilir: Çürük bölgenin etrafından biraz daha kesip kontrol et

Ayıklanan malzemeyi ıslak bırakmak

Neden olur: Nem, malzemenin birkaç saat içinde çürümesini hızlandırır

Nasıl önlenir: Yıkadıktan sonra malzemeyi kağıt havluyla kurulayıp öyle sakla

Nasıl düzeltilir: Islak kalan malzemeyi hemen kurulayıp saklamaya al

Pratik

Uygulama Görevi

Bir Paket Bakliyatı Ayıkla ve Yıka

Bir paket mercimek veya nohutu tepsiye dök, taş ve kırık taneleri ayır, ardından su berraklaşana kadar durula.

10 dk
  • 1 paket kuru bakliyat
  • Geniş bir tepsi
  • Süzgeç

Dersi Tamamla işaretini kullanmak ve ilerlemeni kaydetmek için giriş yap.

Değerlendirmeler

Yorumlar (0)

Bu derse henüz yorum yapılmamış — ilk yorumu sen yaz.
Görüş Bildir
Dada Route